Alicante krijgt 868 miljoen euro voor luchthavenuitbreiding, maar geen tweede landingsbaan

De Spaanse ministerraad heeft op 15 september het investeringsplan voor de luchthavens tot en met 2031 goedgekeurd. Luchthavenbeheerder Aena mag bijna 13 miljard euro uitgeven, ruim vier keer zo veel als in de vorige periode. Alicante-Elche krijgt 868 miljoen euro, Málaga-Costa del Sol ruim 830 miljoen en de Canarische Eilanden samen 1,8 miljard.

Voor Alicante zit het opvallendste nieuws in wat er niet in het plan staat: de tweede start- en landingsbaan waar de regio al jaren om vraagt, komt er voorlopig niet. Het geld gaat naar een grotere terminal.

Voor reizigers uit Nederland en België is dat relevant, want juist op deze luchthavens kan het in het hoogseizoen erg druk worden. Tegelijk blijven de luchthaventarieven die luchtvaartmaatschappijen aan Aena betalen vrijwel bevroren: ze stijgen met drie cent per passagier per jaar.

Waarom dit plan er komt

Elke vijf jaar legt de Spaanse staat vast hoeveel Aena mag investeren en wat luchtvaartmaatschappijen aan luchthavengelden betalen. Dat document heet het Documento de Regulación Aeroportuaria, afgekort DORA. De eerste twee edities waren vooral gericht op onderhoud en lage tarieven. Deze derde editie is een investeringsplan.

Het gaat om twee soorten geld. Bijna 10 miljard euro is gereguleerde investering: dat wordt betaald uit de luchthavengelden die luchtvaartmaatschappijen per passagier afdragen, en die tarieven worden in hetzelfde document vastgelegd. De overige bijna 3 miljard euro komt uit de commerciële inkomsten van Aena zelf, zoals winkels, horeca en parkeren. Uit de rijksbegroting komt er niets.

De aanleiding is de groei van het vliegverkeer. De luchthavens van Aena verwerkten in 2024 ruim 309 miljoen passagiers en in 2025 ruim 321 miljoen. In augustus 2026 werd met 34,9 miljoen passagiers de drukste maand ooit genoteerd. Het ministerie verwacht dat de teller in 2031 boven de 363 miljoen uitkomt. Minister van Transport Óscar Puente zei bij de presentatie dat sommige luchthavens uit hun voegen barsten.

Ter vergelijking: in het vorige plan voor 2022 tot en met 2026 zat 2.250 miljoen euro aan gereguleerde investeringen, gemiddeld 450 miljoen per jaar. Nu wordt dat bijna 10 miljard, ongeveer 2 miljard per jaar.

Waar het geld naartoe gaat

Schuif de tabel opzij voor alle kolommen

Van de gereguleerde investering gaat 2,85 miljard euro naar terminalgebouwen en 937 miljoen naar start- en landingsbanen en platformen. Ruim 1,65 miljard is bestemd voor veiligheid, bijna 400 miljoen voor bagagesystemen en ongeveer 660 miljoen voor de aansluiting op ander vervoer en voor verduurzaming. Daarnaast is ruim 3,24 miljard gereserveerd voor onderhoud.

Alicante-Elche: grotere terminal, geen tweede baan

Alicante-Elche, bij vakantiegangers beter bekend als Alicante Airport, is de luchthaven waar de meeste Nederlanders en Belgen met een woning aan de Costa Blanca landen. De 868 miljoen euro gaat vooral naar uitbreiding van de terminal, nieuwe beveiligingscontroles, extra incheckbalies, meer gates met slurf en een nieuw bagagesysteem. Daarmee moet de luchthaven aan het einde van de periode 22,3 miljoen passagiers per jaar aankunnen.

De tweede landingsbaan waar de regio al jaren om vraagt, zit niet in het plan. Valencia krijgt 400 miljoen euro voor vergelijkbare werkzaamheden.

Málaga en de Canarische Eilanden

Málaga-Costa del Sol krijgt ruim 830 miljoen euro. Die luchthaven verwerkte in 2025 al 26,76 miljoen passagiers en is daarmee de vierde van Spanje. Wat dat voor de stad betekent, lees je in de gids over Málaga.

Op de Canarische Eilanden gaat het om 1.807 miljoen euro, verdeeld over de luchthavens van de archipel. Ongeveer 867 miljoen is voor de twee luchthavens van Tenerife, waarvan 553,6 miljoen voor Tenerife Sur. Die luchthaven wordt volledig verbouwd, omdat ze in het hoogseizoen tot de zwaarst belaste van het land hoort. Voor Gran Canaria en Fuerteventura worden in deze periode de ontwerpen gemaakt voor latere uitbreidingen. Meer over de eilanden staat in de gids over de Canarische Eilanden.

Op de Balearen komen er nieuwe paspoortcontroles die geschikt zijn voor het Europese in- en uitreissysteem.

Wat het voor je vliegticket betekent

Luchthavengelden zijn de bedragen die luchtvaartmaatschappijen per passagier aan Aena betalen, en ze zitten verwerkt in je ticketprijs. Aena wilde die met 3,82 procent per jaar verhogen, de luchtvaartmaatschappijen wilden juist 4,9 procent omlaag en toezichthouder CNMC adviseerde een daling van 0,59 procent. De regering koos voor een stijging van 0,33 procent, ofwel drie cent per passagier per jaar.

Voor de komende vijf jaar blijven de luchthaventarieven dus vrijwel gelijk. Wat je voor een vlucht betaalt, hangt daarmee vooral af van de prijzen van de maatschappijen zelf en van de drukte in het seizoen.

Wanneer je er iets van merkt

Het plan gaat in op 1 januari 2027. Grote verbouwingen aan terminals duren jaren, en een deel van de werkzaamheden loopt door in de volgende periode na 2031. Op korte termijn verandert er dus weinig aan de wachtrijen in het hoogseizoen. Tijdens de verbouwing kunnen die tijdelijk juist langer worden.

Bronnen