Weerwaarschuwingen in Spanje: wat betekenen code geel, oranje en rood?

Wie in Spanje op vakantie is of er een woning heeft, krijgt vroeg of laat te maken met een weerwaarschuwing van AEMET. De Spaanse weerdienst werkt met drie kleuren. Code geel betekent laag gevaar, code oranje aanzienlijk gevaar en code rood buitengewoon gevaar, met kans op zeer ernstige of catastrofale gevolgen.

Een belangrijk detail wordt daarbij vaak over het hoofd gezien: dezelfde kleur betekent niet in heel Spanje hetzelfde. AEMET gebruikt per gebied eigen drempelwaarden voor regen, wind, hitte en sneeuw. Vijftig millimeter regen in twaalf uur levert aan de Costa del Sol code geel op, terwijl datzelfde weer aan de kust van Alicante onder de drempel blijft en dus helemaal geen waarschuwing geeft.

Voor vakantiegangers en huiseigenaren aan bijvoorbeeld de Costa Blanca, Costa del Sol of Costa Brava is het daarom belangrijk om niet alleen naar de kleur van een waarschuwing te kijken, maar ook naar het weerfenomeen en de locatie.

Code geel: laag gevaar

Code geel is het laagste waarschuwingsniveau van AEMET. Dat betekent niet dat er niets aan de hand is. Er is volgens AEMET geen algemeen gevaar voor de bevolking, maar het weer kan wel problemen veroorzaken voor mensen die zich buiten bevinden of een bepaalde activiteit ondernemen.

Bijvoorbeeld bij zware regen of onweersbuien, harde wind, hoge temperaturen, hoge golven, sneeuwval of gladheid.

Een gele waarschuwing is vooral relevant wanneer je van plan bent om te wandelen, te varen, te fietsen of langere tijd buiten te zijn. Ook op een terras, balkon of bij een zwembad kunnen harde windstoten voor problemen zorgen.

Een gele waarschuwing betekent dus niet automatisch dat alles veilig is. Het betekent dat het risico beperkt is, maar onder bepaalde omstandigheden wel degelijk problemen kan veroorzaken.

Code oranje: aanzienlijk gevaar

Bij code oranje kunnen de weersomstandigheden leiden tot ernstige overlast, schade of gevaarlijke situaties. AEMET adviseert om niet-noodzakelijke activiteiten te beperken of aan te passen. Vooral activiteiten in de buitenlucht kunnen riskant worden.

Denk aan autorijden tijdens zeer zware regenval, wandelen in bergachtig gebied, varen of zwemmen bij hoge golven, buiten zijn tijdens extreme hitte, en verblijven op plaatsen die gevoelig zijn voor overstromingen.

Ook kwetsbare personen, zoals ouderen en mensen die slecht tegen extreme hitte kunnen, lopen bij bepaalde oranje waarschuwingen extra risico.

Heb je een vakantiehuis in Spanje? Dan is code oranje ook een goed moment om zonneschermen, parasols en losse tuinmeubels binnen te halen wanneer harde wind wordt verwacht.

Code rood: buitengewoon gevaar

Code rood is het hoogste waarschuwingsniveau. Er is sprake van buitengewoon gevaar en het weer kan zeer ernstige of zelfs catastrofale gevolgen hebben. Een rode waarschuwing komt veel minder vaak voor dan geel of oranje. Wanneer AEMET er een afgeeft, moet je onnodige verplaatsingen vermijden.

Afhankelijk van het weerfenomeen kan het gaan om uitzonderlijk zware regen, extreme hitte, zeer zware sneeuwval, extreem harde wind of uitzonderlijk hoge golven.

Bij code rood is het belangrijk om niet alleen naar AEMET te kijken, maar ook naar de instructies van de lokale autoriteiten en Protección Civil, de Spaanse civiele bescherming.

Naast de gewone waarschuwingen bestaat er een bijzondere waarschuwing, het aviso especial. Die komt erbovenop bij situaties als hittegolven, koudegolven en tropische stormen, en vraagt extra aandacht voor de ontwikkeling van het weer.

Waarom code geel niet overal hetzelfde betekent

Dit is misschien wel het belangrijkste om te weten over weercodes in Spanje. AEMET gebruikt niet één landelijke hoeveelheid regen, wind of hitte voor iedere kleur. De drempels zijn afgestemd op het gebied en het soort weer.

Dat heeft een logische reden. Spanje kent enorme klimaatverschillen. Het weer dat aan de noordkust normaal is, kan in het zuidoosten uitzonderlijk zijn. Ook binnen een regio lopen de drempels uiteen: een kustgebied werkt met andere waarden dan het binnenland ernaast of een berggebied.

Een gele waarschuwing aan de Costa Blanca betekent daarom niet hetzelfde als een gele waarschuwing in Galicië. Dat speelt vooral bij zware regen. Een hoeveelheid neerslag die in een droog gebied voor problemen zorgt, is in een natter deel van Spanje niet uitzonderlijk.

De drempels die AEMET gebruikt

De officiële Spaanse waarschuwingssystematiek heet Meteoalerta. Daarin zijn per weerfenomeen en per waarschuwingsgebied drempelwaarden vastgelegd, voor onder meer regen, sneeuw, wind, onweer, hoge en lage temperaturen, kustverschijnselen, mist en stof in de lucht.

Onderstaande tabel laat zien waarom je bij een waarschuwing altijd moet kijken naar het gebied én het specifieke weerfenomeen, en niet alleen naar de kleur. De getallen staan telkens in de volgorde geel, oranje, rood.

Twee dingen springen eruit. Vijftig millimeter regen in twaalf uur geeft aan de Costa del Sol code geel, terwijl datzelfde weer aan de kust van Alicante geen waarschuwing oplevert. En 37 graden is aan de kust van Alicante code oranje, maar een halfuur landinwaarts nog niet eens geel.

Voor onweer werkt het anders. Daar gaat het niet om een getal maar om een omschrijving: code geel bij zware onweersbuien met hagel vanaf één centimeter, code oranje bij zeer zware buien met windstoten boven 90 km/h of hagel vanaf twee centimeter.

De exacte waarden verschillen per waarschuwingstype en gebied. Controleer bij een actuele waarschuwing daarom altijd de verwachting van AEMET voor jouw locatie.

Sluit Spanje bij code rood automatisch stranden en wegen?

Nee. Een waarschuwing van AEMET is een meteorologische waarschuwing. AEMET voorspelt en beoordeelt het weer, maar beslist niet zelf of een strand, school, weg of natuurgebied dichtgaat. Dat doen gemeenten, provinciale overheden, autonome regio's, Protección Civil of andere bevoegde hulpdiensten.

Een rode of oranje waarschuwing betekent dus niet automatisch dat alle scholen of stranden gesloten zijn. Omgekeerd kan een gemeente uit voorzorg wel een strand of een weg sluiten wanneer de situatie daarom vraagt.

Hetzelfde geldt voor je vlucht. Een oranje of rode waarschuwing annuleert geen enkele vlucht: dat besluiten de luchtvaartmaatschappij en de luchthaven op basis van de situatie op dat moment.

De alarmmelding op je telefoon

In Spanje kan je telefoon een hard alarm laten horen wanneer de autoriteiten een ES-Alert versturen. Die meldingen komen van de regionale meldkamer en de civiele bescherming en staan los van de gewone weerwaarschuwingen van AEMET. Ze worden gebruikt bij overstromingsgevaar, extreem weer, natuurbranden en andere noodsituaties.

De melding verschijnt in het Spaans, tenzij de verzender kiest voor een tweede taal, wat meestal Engels is. Het alarm klinkt ook wanneer je toestel op stil staat, en op moderne telefoons staat de ontvangst standaard aan. Ook bezoekers uit Nederland en België krijgen het bericht, want het systeem is Europees en werkt overal in de EU op dezelfde instelling. Let op: er volgt geen tweede bericht wanneer de noodsituatie voorbij is.

Wat je doet bij een waarschuwing

Dat hangt af van de kleur én van het soort weer. Bij code geel kun je meestal je plannen voortzetten, maar volg de verwachting en eventuele updates.

Bij code oranje pas je niet-noodzakelijke activiteiten aan. Ga niet wandelen in de bergen als er zwaar onweer wordt verwacht, en vermijd plekken waar water zich snel verzamelt bij extreme regen.

Bij code rood volg je het advies veel strikter op. Blijf binnen wanneer dat wordt geadviseerd en volg de aanwijzingen van de lokale autoriteiten en hulpdiensten.

Let extra op bij zware regen aan de Costa Blanca

Voor Nederlanders met een vakantiehuis aan de Costa Blanca is zware regen het belangrijkste aandachtspunt. In korte tijd kan er zeer veel water vallen, waardoor straten, ravijnen en laaggelegen gebieden snel onder water komen te staan. Dat geldt voor delen van de provincies Alicante en Valencia. Een zonnige ochtend zegt niets over de rest van de dag.

Kijk bij zware regen niet alleen naar de hoeveelheid neerslag, maar ook naar de verwachte intensiteit per uur, de duur van de regen, de kans op onweer, de verwachte wind, de ligging van je woning en de waarschuwingen van de lokale autoriteiten.

Wat het weerverschijnsel achter die buien is en wat je moet doen als er een aankomt, staat in ons dossier over DANA in Spanje. Waarom juist het najaar aan de oostkust zo heftig is, leggen we uit in het regenseizoen aan de Spaanse oostkust.

Wat extreem weer betekent voor je verzekering

Bij zware weersomstandigheden komt de vraag op wie schade aan een woning of auto vergoedt. Spanje kent daarvoor het Consorcio de Compensación de Seguros, een publiek schadefonds dat schade door buitengewone gebeurtenissen vergoedt. Daaronder vallen onder meer overstroming, aanslaande zee en de zogeheten atypische cyclonale storm, waarbij windstoten van meer dan 120 km/h de maatstaf zijn. Die grens ligt dicht bij de rode windwaarschuwing, die in de meeste kustzones bij 120 of 130 km/h begint.

De dekking gaat automatisch, maar alleen als je een geldige polis hebt en de premie hebt betaald. Het Consorcio komt dus niet in de plaats van een verzekering, maar bovenop een bestaande.

Let daarbij op de definities. Regen die rechtstreeks op je dak, terras of patio valt en daar schade veroorzaakt, geldt niet als overstroming en valt onder je gewone polis. Het gaat om water dat buiten zijn normale bedding treedt. Niet iedere schade die tijdens slecht weer ontstaat wordt dus door het Consorcio vergoed, en een bepaalde waarschuwingskleur geeft op zichzelf geen recht op vergoeding.

Waar je de actuele waarschuwingen bekijkt

De betrouwbaarste bron is AEMET zelf. De waarschuwingen staan op de website onder avisos en in de gratis AEMET-app. Op meteoalarm.org staan ze naast die van andere Europese weerdiensten, wat handig is als je onderweg bent.

Kijk daarbij altijd naar de kleur van de waarschuwing, het weerfenomeen, de betreffende provincie of zone, de periode waarin de waarschuwing geldt, en eventuele aanvullende waarschuwingen van lokale autoriteiten. Zo voorkom je dat je alleen op de kleur afgaat.

Wil je weten welke maand voor jouw bestemming het gunstigst is, kijk dan in ons dossier over de beste reistijd voor Spanje.

Veelgestelde vragen

Wat betekent code geel in Spanje?

Code geel betekent dat er sprake is van een weersituatie met een laag gevaar. Voor de meeste mensen is het risico beperkt, maar bepaalde buitenactiviteiten kunnen wel gevaarlijk worden.

Wat betekent code oranje in Spanje?

Code oranje betekent aanzienlijk gevaar. AEMET adviseert om niet-noodzakelijke activiteiten te beperken en rekening te houden met de aanwijzingen van de lokale autoriteiten.

Wat betekent code rood in Spanje?

Code rood betekent buitengewoon gevaar, met kans op zeer ernstige of catastrofale gevolgen. Blijf binnen wanneer dat wordt geadviseerd en volg de instructies van de autoriteiten.

Is code geel in heel Spanje hetzelfde?

Nee. De drempelwaarden verschillen per gebied en per weersverschijnsel. Vijftig millimeter regen in twaalf uur is aan de Costa del Sol code geel, terwijl dezelfde hoeveelheid aan de kust van Alicante geen waarschuwing oplevert.

Gaat mijn vlucht niet door bij een rode waarschuwing?

Niet automatisch. AEMET waarschuwt alleen. De luchtvaartmaatschappij en de luchthaven beslissen zelf of er wordt geannuleerd of uitgeweken.

Wie bepaalt of een strand in Spanje wordt gesloten?

Een strand wordt niet door AEMET gesloten. Die beslissing ligt bij de bevoegde lokale of regionale autoriteiten.

Krijg ik als Nederlander het noodbericht op mijn telefoon?

Ja, als de standaardinstelling voor noodwaarschuwingen op je toestel aan staat. Het bericht is in het Spaans en soms daarnaast in het Engels, en het alarm klinkt ook wanneer je telefoon op stil staat.

Waar vind ik de officiele weerwaarschuwingen voor Spanje?

Bij AEMET, op de website onder avisos en in de gratis AEMET-app. Op meteoalarm.org staan ze naast de waarschuwingen van andere Europese weerdiensten.