Hoe lang mag je in Spanje blijven zonder er te wonen
Als EU-burger geldt er geen maximum aan je verblijf. Maar na drie maanden ontstaat een inschrijfplicht, en boven de 183 dagen in een kalenderjaar kan Spanje je als fiscaal inwoner aanmerken.
Dit dossier werken wij bij zodra de Spaanse regelgeving verandert.
Hoe lang mag je als Nederlander of Belg eigenlijk in Spanje blijven? Voor EU-burgers is het antwoord verrassend eenvoudig: er geldt geen maximumaantal dagen. Je mag dus ook langer dan 90 dagen in Spanje verblijven. Wel ontstaan er na drie maanden en na 183 dagen belangrijke verplichtingen en fiscale gevolgen.
De grens van 183 dagen is daarbij vooral belangrijk voor je belastingpositie. Verblijf je meer dan 183 dagen in Spanje binnen één kalenderjaar, dan kan Spanje je als fiscaal inwoner aanmerken. Maar ook met minder dan 183 dagen ben je niet automatisch buiten schot: de Spaanse wet kent nog twee andere criteria voor fiscaal inwonerschap.
Je mag als EU-burger onbeperkt in Spanje blijven
Als Nederlander of Belg heb je als EU-burger het recht om in Spanje te verblijven. Je hebt daarvoor geen visum of verblijfsvergunning nodig en er geldt geen maximumaantal dagen zoals de bekende 90-dagenregel voor reizigers van buiten de Europese Unie.
Dat betekent niet dat je onbeperkt zonder formaliteiten kunt blijven. Bij een verblijf van langer dan drie maanden ontstaat een inschrijfplicht. Daarnaast kan je verblijf gevolgen hebben voor je fiscale woonplaats.
Het Europese grenssysteem en de aankomende reistoestemming veranderen daar voor EU-burgers niets aan. Meer daarover lees je in ons artikel over EES en ETIAS.
Na drie maanden geldt een inschrijfplicht
Blijf je langer dan drie maanden in Spanje, dan moet je je als EU-burger inschrijven in het Registro Central de Extranjeros. Deze verplichting volgt uit Real Decreto 240/2007.
Bij de registratie krijg je een groen certificaat waarop onder meer je NIE-nummer staat. Dit is geen verblijfsvergunning, want als EU-burger heb je die niet nodig. Het certificaat registreert dat je in Spanje verblijft.
De aanvraag doe je persoonlijk bij de Oficina de Extranjería, met onder meer formulier EX18. Hoe de registratie precies werkt en welke documenten je nodig hebt, lees je in ons artikel over het certificado de registro.
Belangrijk: deze registratie bepaalt niet waar je fiscaal woont. De inschrijfplicht en de Spaanse regels voor fiscaal inwonerschap zijn twee verschillende zaken.
De 183 dagen: wanneer word je fiscaal inwoner?
De bekende 183-dagengrens heeft betrekking op je fiscale woonplaats. Volgens artikel 9 van de Spaanse inkomstenbelasting kan Spanje je als fiscaal inwoner aanmerken wanneer je meer dan 183 dagen van een kalenderjaar in Spanje verblijft.
Maar de dagen zijn niet het enige criterium. Spanje kent drie afzonderlijke criteria voor fiscaal inwonerschap:
- je verblijft meer dan 183 dagen van het kalenderjaar in Spanje;
- het belangrijkste deel van je activiteiten of economische belangen ligt in Spanje;
- je echtgenoot of echtgenote en minderjarige kinderen wonen gewoonlijk in Spanje, waardoor een wettelijk vermoeden van fiscaal inwonerschap ontstaat.
Het is dus niet zo dat je automatisch geen fiscaal inwoner bent zolang je onder de 184 dagen blijft. Eén van de drie criteria kan voldoende zijn.
De telling loopt per kalenderjaar, van 1 januari tot en met 31 december. Er bestaat geen voortschrijdende periode van twaalf maanden en ook geen gedeeltelijk fiscaal inwonerschap: je bent het een heel jaar, of je bent het dat jaar niet.
Dat pakt anders uit dan de meeste mensen verwachten. Een winter van oktober tot april valt over twee kalenderjaren, terwijl twee losse verblijven van drie maanden in hetzelfde jaar juist bij elkaar worden opgeteld. En een dag telt al mee zodra je er een deel van de dag was, dus ook de dag van aankomst en die van vertrek. Hoe je dat precies berekent en wat je later als bewijs nodig hebt, lees je in ons artikel over het tellen van je dagen in Spanje.
Waarom 183 dagen zo belangrijk zijn
Word je fiscaal inwoner van Spanje, dan verandert er veel meer dan alleen je belastingaangifte. Spanje belast inwoners in beginsel over hun wereldwijde inkomen. Dat kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor pensioen, AOW, huurinkomsten, rente en dividend uit Nederland.
Ook kan je aangifteplicht voor bepaalde bezittingen buiten Spanje veranderen. Daarnaast kunnen regels rond de Spaanse vermogensbelasting een rol gaan spelen.
Ben je geen fiscaal inwoner, dan betaal je in Spanje in beginsel belasting over inkomsten uit Spaanse bronnen. Voor bijvoorbeeld inkomsten uit een Spaanse woning speelt het modelo 210 een belangrijke rol.
Wat er precies verandert wanneer Spanje je als fiscaal inwoner beschouwt, behandelen we uitgebreid in ons artikel over fiscaal inwonerschap.
Wat als Nederland én Spanje je als inwoner zien?
Een grensoverschrijdende situatie kan ingewikkeld worden wanneer zowel Nederland als Spanje je als fiscaal inwoner beschouwt. Je kunt dan te maken krijgen met de regels van beide landen.
Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje bevat regels om in zo'n situatie te bepalen waar je fiscaal woont. Daarbij wordt onder meer gekeken naar je duurzame woning, het middelpunt van je levensbelangen, je gewone verblijfplaats en uiteindelijk je nationaliteit.
Hoe deze zogenoemde tie-breakerregels werken en wat je kunt doen wanneer beide landen je als inwoner beschouwen, lees je in ons artikel over dubbele fiscale woonplaats.
Hoe voorkom je dat je de 183 dagen overschrijdt?
Wie zijn Spaanse woning regelmatig gebruikt maar fiscaal inwoner van Nederland wil blijven, doet er verstandig aan zijn verblijf goed bij te houden.
Noteer gedurende het jaar iedere aankomst en ieder vertrek. Bewaar daarnaast documenten waarmee je je verblijf later kunt onderbouwen, zoals vliegtickets, instapkaarten, tolregistraties en andere reisgegevens.
Kijk daarbij niet alleen naar de 183 dagen. Ook je economische belangen en je gezinssituatie kunnen een rol spelen bij de beoordeling van je fiscale woonplaats.
Wie langere tijd in Spanje wil verblijven, bijvoorbeeld als overwinteraar, doet er bovendien goed aan het kalenderjaar centraal te stellen. Meer hierover lees je in ons artikel over overwinteren in Spanje.
Veelgestelde vragen
Hoe lang mag ik als Nederlander in Spanje blijven?
Als EU-burger mag je in principe onbeperkt in Spanje verblijven. Er is geen maximumaantal dagen zoals de 90-dagenregel voor niet-EU-burgers. Wel geldt bij een verblijf van langer dan drie maanden een inschrijfplicht en kan een verblijf van meer dan 183 dagen fiscale gevolgen hebben.
Geldt de 90-dagenregel van Schengen voor Nederlanders?
Nee. De 90-dagenregel geldt voor reizigers van buiten de Europese Unie. Als Nederlander of Belg heb je als EU-burger vrij verkeer binnen de EU en geldt die beperking niet.
Word ik automatisch fiscaal inwoner na 183 dagen in Spanje?
Meer dan 183 dagen verblijf in Spanje in één kalenderjaar is één van de criteria voor fiscaal inwonerschap. Maar ook wanneer je minder dan 184 dagen in Spanje bent, kunnen de andere criteria een rol spelen.
Word ik fiscaal inwoner als ik me in Spanje inschrijf?
Nee. De inschrijving als EU-burger en je fiscale woonplaats zijn verschillende zaken. Je kunt verplicht zijn je als EU-burger te registreren zonder daardoor automatisch fiscaal inwoner van Spanje te worden.
Kan ik zes maanden in Spanje en zes maanden in Nederland wonen?
Dat kan in theorie, maar fiscaal is dit een situatie waarbij je goed moet opletten. Zes maanden in Spanje komt al snel boven de grens van 183 dagen uit. Bovendien kunnen ook je economische belangen en gezinssituatie bepalend zijn.
Tellen de dag van aankomst en vertrek mee?
Ja. Een dag waarop je op enig moment in Spanje bent geweest telt voor de Spaanse 183-dagenregel als een volledige dag. Overnachten is daarvoor niet vereist. De precieze regels over het tellen van dagen behandelen we in het aparte artikel over de 183-dagenregel.
Kan ik zelf kiezen of ik fiscaal inwoner van Nederland of Spanje ben?
Nee. Je fiscale woonplaats wordt bepaald aan de hand van de feiten en de toepasselijke wetgeving. Wanneer beide landen je als inwoner beschouwen, kan het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje bepalen welk land uiteindelijk als woonland geldt.
Wat gebeurt er als ik langer dan 183 dagen in Spanje blijf?
Dan voldoe je aan één van de criteria voor fiscaal inwonerschap. Dat kan betekenen dat Spanje je voor het volledige kalenderjaar als fiscaal inwoner beschouwt en je wereldwijde inkomen in de Spaanse belastingheffing betrekt.
De regels rond verblijf, registratie en fiscale woonplaats in Spanje kunnen veranderen. Dit dossier wordt daarom bijgewerkt wanneer de Spaanse of Nederlandse regelgeving wijzigt. Ook het nieuwe belastingverdrag tussen Nederland en Spanje kan in de toekomst gevolgen hebben voor deze regels.