Fiscaal inwoner van Spanje: welke belastingen krijg je dan?

Zodra je fiscaal inwoner van Spanje bent, verandert je fiscale situatie ingrijpend. Spanje kijkt dan niet meer alleen naar inkomsten uit Spaanse bronnen, maar in beginsel naar je wereldwijde inkomen. Een Nederlands pensioen, inkomsten uit een woning in Nederland, rente, dividend en andere buitenlandse inkomsten kunnen daardoor in de Spaanse aangifte terechtkomen.

Daarnaast kunnen er verplichtingen ontstaan voor je buitenlandse vermogen, zoals het Modelo 720. Ook de Spaanse vermogensbelasting kan een rol gaan spelen.

Je wordt fiscaal inwoner niet door een aanvraag in te dienen. De fiscale woonplaats volgt uit de wettelijke criteria en de feitelijke omstandigheden. Het is daarom belangrijk om tijdig te weten wanneer Spanje je als fiscaal inwoner kan beschouwen.

Van Spaanse inkomsten naar wereldinkomen

Als je fiscaal inwoner bent van Spanje, ben je in beginsel belastingplichtig voor de Spaanse inkomstenbelasting, de IRPF, over je wereldwijde inkomen. De Spaanse belastingdienst bevestigt dat inwoners hun inkomsten uit de hele wereld moeten aangeven, waarbij belastingverdragen bepalen welk land een bepaald inkomen mag belasten en hoe dubbele belasting wordt voorkomen.

Als niet-inwoner is de situatie anders. Dan betaal je in Spanje in beginsel alleen belasting over inkomsten die volgens de Spaanse regels als inkomsten uit Spanje worden beschouwd. Voor veel Nederlandse eigenaren van een tweede woning gaat het bijvoorbeeld om de inkomsten uit verhuur of de zogenoemde inkomsten uit onroerend goed die worden toegerekend aan het bezit van een woning.

Voor niet-inwoners verloopt de aangifte doorgaans via het modelo 210.

Wanneer word je fiscaal inwoner van Spanje?

Fiscaal inwonerschap ontstaat niet doordat je jezelf simpelweg als inwoner inschrijft. De Spaanse wet kijkt onder meer naar je daadwerkelijke verblijf en naar andere omstandigheden.

Een belangrijke regel is dat je in Spanje fiscaal inwoner bent wanneer je daar meer dan 183 dagen in een kalenderjaar verblijft. Ook wanneer het belangrijkste centrum van je economische activiteiten of belangen in Spanje ligt, kan Spanje je als fiscaal inwoner beschouwen.

Daarnaast kent de Spaanse wet een vermoeden: wonen je echtgenoot en minderjarige kinderen in Spanje, dan gaat de belastingdienst ervan uit dat jij daar ook fiscaal woont. Dat is geen zelfstandig derde criterium maar een aanname, en je kunt het tegendeel aantonen.

De 183 dagen zijn daarom belangrijk, maar het is te simpel om te zeggen dat je uitsluitend door het tellen van dagen bepaalt waar je fiscaal woont.

Een fiscaal jaar loopt van 1 januari tot en met 31 december

Een belangrijk detail wordt vaak over het hoofd gezien: het Spaanse IRPF kent als belastingtijdvak het kalenderjaar. Een verhuizing naar Spanje halverwege het jaar leidt voor het IRPF niet tot een apart residentieel en niet-residentieel deel van hetzelfde belastingjaar. De Spaanse belastingdienst beschouwt iemand voor het IRPF als resident of niet-resident gedurende het hele kalenderjaar.

Dat betekent niet dat je automatisch fiscaal inwoner bent vanaf de dag waarop je Spanje binnenkomt. Eerst moet worden vastgesteld of je volgens de Spaanse regels voor dat kalenderjaar als fiscaal inwoner wordt beschouwd.

Hoe je de dagen in Spanje moet tellen en welke dagen meetellen, lees je in ons artikel over het tellen van je dagen.

Welke buitenlandse inkomsten moet je aangeven?

Als je fiscaal inwoner van Spanje bent, kunnen onder meer de volgende inkomsten onderdeel zijn van je Spaanse aangifte:

• AOW en pensioen uit Nederland, waarbij het belastingverdrag bepaalt welk land mag heffen;
• loon en inkomsten uit werkzaamheden;
• inkomsten uit een Nederlandse woning;
• huurinkomsten uit vastgoed buiten Spanje;
• rente op buitenlandse bankrekeningen;
• dividend uit buitenlandse aandelen;
• bepaalde inkomsten uit beleggingen;
• vermogenswinsten bij de verkoop van bezittingen.

Dat betekent niet dat Spanje over ieder inkomen automatisch belasting mag heffen.

Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje verdeelt per soort inkomen de heffingsrechten. In sommige gevallen mag Nederland heffen, in andere gevallen Spanje en bij bepaalde inkomsten kunnen beide landen een rol hebben. Het woonland moet vervolgens de toepasselijke regeling voor het voorkomen van dubbele belasting toepassen.

Voor pensioenen ligt het onder het huidige verdrag uit 1971 zo dat AOW en aanvullende pensioenen uit de private sector in beginsel in het woonland worden belast, dus in Spanje, terwijl overheidspensioenen zoals ABP in beginsel in Nederland belast blijven. Over een nieuw verdrag is inmiddels op ambtelijk niveau overeenstemming bereikt, en juist de pensioenen zijn daarbij het gevoelige punt. Wat daarvan bekend is, staat in ons artikel over dubbele fiscale woonplaats.

Meer over de verdeling van heffingsrechten lees je in ons artikel over dubbele belasting tussen Nederland en Spanje.

Je Nederlandse woning verdwijnt niet uit beeld

Heb je een woning in Nederland en word je fiscaal inwoner van Spanje, dan betekent dat niet dat Nederland helemaal geen rol meer speelt.

Een Nederlandse woning kan in Nederland onder de Nederlandse belastingregels blijven vallen. Tegelijkertijd moet je als Spaanse fiscale inwoner rekening houden met de Spaanse regels voor je wereldwijde vermogen en eventuele inkomsten.

Hetzelfde geldt voor een woning die je verhuurt. Het feit dat de woning in Nederland staat, betekent niet automatisch dat de inkomsten buiten de Spaanse aangifte blijven.

Welke gevolgen het belastingverdrag precies heeft, hangt af van het soort inkomen en de specifieke omstandigheden.

Modelo 720: buitenlandse bezittingen melden

Een van de verplichtingen die veel nieuwe Spaanse fiscale inwoners verrast, is het Modelo 720.

Dit is een informatieve aangifte waarmee Spaanse fiscale inwoners bepaalde bezittingen en rechten in het buitenland melden. Het gaat om drie hoofdgroepen:

• bankrekeningen bij buitenlandse banken;
• effecten, aandelen, bepaalde verzekeringen en andere financiële rechten in het buitenland;
• onroerend goed en rechten op onroerend goed in het buitenland.

De aangifte is informatief. Het indienen van een Modelo 720 betekent dus op zichzelf niet dat je over het aangegeven vermogen nog eens belasting betaalt.

De grens van 50.000 euro geldt per categorie

De bekende grens van 50.000 euro wordt niet over je volledige buitenlandse vermogen berekend. De drie categorieën worden afzonderlijk bekeken.

Heb je bijvoorbeeld:

• 60.000 euro op buitenlandse bankrekeningen;
• 40.000 euro aan beleggingen;
• 200.000 euro aan buitenlands onroerend goed;

dan wordt voor iedere categorie afzonderlijk bekeken of de meldingsgrens wordt overschreden.

Zodra de grens binnen een categorie wordt overschreden, moet in principe informatie over de bezittingen binnen die betreffende categorie worden verstrekt.

Wanneer moet je het Modelo 720 opnieuw indienen?

Eenmaal ingediend betekent niet dat je het Modelo 720 ieder jaar automatisch opnieuw moet invullen.

Een nieuwe aangifte kan onder meer verplicht worden wanneer de waarde binnen een categorie met meer dan 20.000 euro is toegenomen ten opzichte van de situatie die aanleiding gaf tot de vorige aangifte. Ook het beëindigen van een eerder aangegeven bezit kan een nieuwe aangifteverplichting veroorzaken.

De aangifte over het voorgaande kalenderjaar wordt ingediend tussen 1 januari en 31 maart.

Is het Modelo 720 afgeschaft?

Nee.

Over het Modelo 720 bestaat veel verouderde informatie. Het Europees Hof van Justitie oordeelde op 27 januari 2022 in zaak C-788/19 dat het toenmalige sanctieregime in strijd was met het Europese recht. Spanje heeft daarop met Ley 5/2022 het specifieke, zeer zware sanctieregime geschrapt: de boete van 150 procent verdween, evenals de vaste boetes en de regel die niet-aangegeven buitenlands vermogen onverjaarbaar maakte.

De meldingsplicht zelf bestaat echter nog steeds.

De huidige sancties vallen onder het algemene Spaanse belastingrecht, de artikelen 198 en 199 van de Ley General Tributaria. Die zijn aanzienlijk milder dan het oude regime, maar niet nul. De Spaanse belastingdienst bevestigt bovendien dat de drie informatiecategorieën van het Modelo 720 afzonderlijke informatieverplichtingen vormen.

Wie dus online leest dat het Modelo 720 door Europa is afgeschaft, leest een onjuiste conclusie. De oude sanctieregels zijn afgeschaft, niet de aangifteplicht.

Cryptovaluta hebben een eigen aangifte

Cryptovaluta die in het buitenland worden aangehouden vallen niet simpelweg onder het Modelo 720. Daarvoor bestaat het afzonderlijke Modelo 721.

Ook hier geldt een meldingsgrens. Voor buitenlandse cryptovaluta ligt de relevante gezamenlijke waarde op 50.000 euro, gemeten op 31 december. De aangifteperiode loopt eveneens van 1 januari tot en met 31 maart van het daaropvolgende jaar.

Voor iemand met cryptovaluta, buitenlandse bankrekeningen en beleggingen kunnen daardoor meerdere informatieverplichtingen naast elkaar bestaan.

Vermogensbelasting kan ook over buitenlands vermogen gaan

Naast de inkomstenbelasting bestaat in Spanje de Impuesto sobre el Patrimonio, oftewel de vermogensbelasting.

Voor iemand die fiscaal in Spanje woont, wordt de vermogensbelasting in beginsel berekend over het wereldwijde nettovermogen. Het gaat dus niet alleen om een Spaanse woning, maar ook om bezittingen en rechten buiten Spanje.

Dat kan bijvoorbeeld betrekking hebben op:

• een woning in Nederland;
• spaargeld op Nederlandse bankrekeningen;
• beleggingen;
• aandelen;
• andere vermogensbestanddelen.

De peildatum is 31 december. Wat je op die ene dag bezit bepaalt de aanslag, niet het gemiddelde over het jaar.

De landelijke regeling kent een algemene vrijstelling van 700.000 euro per persoon, met daarnaast een aparte vrijstelling voor de eigen woning. De precieze heffing hangt vervolgens af van onder meer de waarde van het vermogen, toepasselijke vrijstellingen, schulden en de regels van de autonome regio waar je woont. Spaanse autonome regio's hebben namelijk bevoegdheden op het gebied van onder meer vrijstellingen, tarieven, aftrekposten en kortingen, en de verschillen tussen regio's zijn groot.

Voor mensen met een groter vermogen kan dit een belangrijke fiscale post worden.

Hoe de vermogensbelasting werkt voor mensen die geen fiscaal inwoner van Spanje zijn, lees je in ons artikel over vermogensbelasting voor niet-inwoners.

Ook de Spaanse solidariteitsbelasting kan een rol spelen

Bij grotere vermogens moet naast de gewone vermogensbelasting ook worden gekeken naar de Impuesto Temporal de Solidaridad de las Grandes Fortunas, de solidariteitsbelasting voor grote vermogens.

Die geldt vanaf een nettovermogen van drie miljoen euro, met tarieven die oplopen van 1,7 tot 3,5 procent. Wat je al aan regionale vermogensbelasting hebt betaald, mag je ervan aftrekken. In regio's met een lage vermogensbelasting, zoals Madrid en Andalusië, betekent dat in de praktijk dat je alsnog aan de staat betaalt wat de regio je kwijtscheldt.

Het woord temporal in de naam klopt inmiddels niet meer. De heffing werd ingevoerd voor twee jaar, maar is bij Real Decreto-ley 8/2023 voor onbepaalde tijd verlengd, in afwachting van een herziening van de regionale financiering. Het Spaanse Constitutioneel Hof heeft de belasting in 2023 in stand gelaten. De aangifte gaat via modelo 718 en wordt in juli ingediend, dus buiten de gewone aangiftecampagne om.

Voor vermogende Nederlanders die naar Spanje verhuizen is dit daarom een onderwerp dat niet over het hoofd mag worden gezien.

Wat gebeurt er met je Nederlandse belastingaangifte?

Verhuis je daadwerkelijk naar Spanje, dan verandert ook je situatie in Nederland.

Je schrijft je bij een emigratie uit bij je Nederlandse gemeente en krijgt vervolgens te maken met de Nederlandse fiscale regels voor emigranten. In het jaar van vertrek kan een zogenoemde M-aangifte aan de orde zijn.

Nederland houdt daarnaast bepaalde heffingsrechten. Denk bijvoorbeeld aan Nederlands onroerend goed en bepaalde pensioen- of andere inkomsten waarvoor het belastingverdrag Nederland een heffingsrecht toekent.

Je Nederlandse aangifte verdwijnt dus niet automatisch zodra je naar Spanje verhuist.

Wat als Nederland en Spanje je allebei als inwoner zien?

Het komt voor dat iemand volgens de nationale regels van zowel Nederland als Spanje als fiscaal inwoner kan worden beschouwd.

Dat betekent niet automatisch dat je voor het belastingverdrag ook in beide landen fiscaal inwoner blijft. Het belastingverdrag bevat regels om in zo'n situatie te bepalen welk land voor verdragsdoeleinden als woonstaat wordt beschouwd.

Dit is een aparte en vaak complexe beoordeling. Factoren zoals je duurzame woonplaats, persoonlijke en economische banden en andere omstandigheden kunnen daarbij van belang zijn.

Meer hierover lees je in ons artikel over dubbele fiscale woonplaats.

Veelgestelde vragen over fiscaal inwonerschap in Spanje

Fiscaal inwoner van Spanje: de belangrijkste gevolgen

Wie fiscaal inwoner van Spanje wordt, krijgt dus met veel meer te maken dan alleen de Spaanse inkomstenbelasting.

De belangrijkste veranderingen zijn:

• je geeft in Spanje in beginsel je wereldwijde inkomen aan;
• buitenlandse inkomsten kunnen onder de Spaanse IRPF vallen, waarbij belastingverdragen bepalen welk land mag heffen;
• je kunt het Modelo 720 moeten indienen voor bepaalde bezittingen in het buitenland;
• voor buitenlandse cryptovaluta kan het Modelo 721 gelden;
• je wereldwijde vermogen kan relevant worden voor de Spaanse vermogensbelasting;
• vanaf drie miljoen euro nettovermogen speelt ook de solidariteitsbelasting voor grote vermogens mee;
• Nederland kan ondanks je verhuizing naar Spanje belasting blijven heffen over bepaalde Nederlandse inkomsten en bezittingen.

Daarom is de vraag of je fiscaal inwoner van Spanje bent veel belangrijker dan alleen de vraag hoeveel dagen je in het land doorbrengt.

Waar de grenzen voor verblijf en fiscale residentie precies liggen, lees je in ons dossier over hoe lang je in Spanje kunt blijven. Blijf je fiscaal inwoner van Nederland, dan kan voor je Spaanse woning juist het modelo 210 relevant zijn.