Treinramp bij Toledo: zeker 68 doden, minister wijst op fout in verkeerscentrum

Bij de botsing tussen twee hogesnelheidstreinen bij Urda, in de provincie Toledo, zijn woensdagochtend zeker 68 mensen om het leven gekomen. Dat is de voorlopige balans van de regionale overheid van Castilla-La Mancha op donderdagochtend. In de regio liggen 107 mensen in het ziekenhuis. Volgens minister van Vervoer Óscar Puente ging het mis door een verkeerde beslissing in het verkeerscentrum van spoorbeheerder Adif. Spanje is donderdag begonnen aan drie dagen nationale rouw.

Het ongeluk gebeurde rond 8.54 uur op de hogesnelheidslijn tussen Madrid en Andalusië, ter hoogte van Urda. Een AVE van Renfe reed achter op een trein van Iryo die stilstond op het spoor. Beide treinen reden van Madrid naar Sevilla. Twee rijtuigen van de Iryo-trein ontspoorden en vielen van een talud. In de twee treinen zaten samen 544 mensen.

Slachtoffers en gewonden

Van de 68 doden zaten er 44 in de Iryo-trein en 24 in de AVE, volgens de regionale overheid. Van de 107 mensen in het ziekenhuis zijn er 15 ernstig gewond, van wie vier in een zeer kritieke toestand. De hulpdiensten hebben de hele nacht doorgewerkt in de zwaar beschadigde rijtuigen. Regiopresident Emiliano García-Page waarschuwde dat het dodental nog kan oplopen.

De gewonden liggen in ziekenhuizen in Toledo, Alcázar de San Juan, Ciudad Real, Albacete en Madrid. Forensische teams in Toledo zijn begonnen met de identificatie van de slachtoffers. De Guardia Civil vraagt directe familieleden van vermiste reizigers om DNA af te staan, bij kantoren in onder meer Madrid, Sevilla, Córdoba en Toledo.

Voor familieleden zijn er informatienummers geopend:

• Noodhulpdienst 112 Castilla-La Mancha: 900 122 112
• Renfe: 900 10 10 20
• Iryo: 655 28 69 75

Minister: verkeerde beslissing in het verkeerscentrum

Minister Puente gaf in de middag een eerste reconstructie. Rond 8.30 uur viel volgens hem op een traject van ongeveer 69 kilometer het automatische beveiligingssysteem LZB uit, door een storing in de communicatie tussen de computers. De treinen op dat stuk stopten daardoor automatisch.

Rond 8.36 uur gaf het verkeerscentrum van Adif de AVE toestemming om normaal verder te rijden, terwijl de Iryo-trein verderop nog stilstond. Bij uitval van het systeem had de machinist de opdracht moeten krijgen om op zicht te rijden, met maximaal 40 kilometer per uur. Die beperking ontbrak. De AVE reed ongeveer 25 kilometer door en botste rond 8.53 uur op de stilstaande trein. Een andere machinist kreeg een vergelijkbare opdracht, maar wees het verkeerscentrum op de fout, waarna die werd gecorrigeerd.

Puente noemde het ongeluk "werkelijk onwaarschijnlijk". Hij wees geen persoon aan als verantwoordelijke. Volgens de minister moeten de conclusies uit het onderzoek komen, dat ook moet uitwijzen waarom de fout in de minuten voor de botsing niet werd hersteld. Hoe hard de AVE reed, is nog niet bekend.

Het strafrechtelijk onderzoek wordt geleid door de rechtbank van Orgaz, in de provincie Toledo, en is geheim verklaard. Ook de Spaanse onderzoekscommissie voor spoorongevallen, de CIAF, doet onderzoek. Een officiële conclusie over de oorzaak is er nog niet.

Drie dagen nationale rouw

Premier Sánchez kondigde drie dagen officiële rouw af, van donderdag 29 tot en met zaterdag 31 oktober. Ook Andalusië en de stad Sevilla houden drie dagen rouw. "Als er nalatigheid is geweest, komt dat aan het licht", zei hij. Sánchez noemde het onaanvaardbaar dat Spanje in één jaar twee grote ongelukken op het hogesnelheidsnet heeft gehad. In januari ontspoorde een trein bij Adamuz, in de provincie Córdoba. Volgens Sánchez lijken beide ongelukken voorlopig verschillende oorzaken te hebben.

Het treinverkeer op de hogesnelheidslijn tussen Madrid en Andalusië ligt ook donderdag nog stil. Renfe werkt aan vervangend vervoer. Renfe en Iryo bieden kosteloos omboeken en annuleren aan.

Nederlanders en Belgen

Over Nederlandse of Belgische slachtoffers is niets bekend. Wie zich zorgen maakt over een naaste die met de trein tussen Madrid en Andalusië reisde, kan naast de Spaanse nummers ook contact opnemen met het 24/7 BZ Contactcenter van het ministerie van Buitenlandse Zaken (+31 247 247 247) of, vanuit België, met de FOD Buitenlandse Zaken (+32 2 501 81 11).

Dit artikel wordt bijgewerkt als er meer bekend is.