Diploma laten erkennen in Spanje: wanneer en hoe

Heb je een Nederlands of Belgisch diploma en wil je in Spanje werken, dan hangt het van je beroep af of je dat diploma moet laten erkennen. Voor de meeste banen in het bedrijfsleven is dat niet nodig: de werkgever beoordeelt zelf je opleiding. Voor zogeheten gereglementeerde beroepen, zoals arts, verpleegkundige, leraar, architect of advocaat, heb je wel een officiële erkenning nodig. Als EU-burger gaat dat via een aparte Europese procedure.

Er bestaan drie procedures, die vaak door elkaar worden gehaald:

Schuif de tabel opzij voor alle kolommen

Moet je je diploma laten erkennen?

Dat hangt af van twee vragen:

• Is je beroep in Spanje gereglementeerd? Dan mag je het alleen uitoefenen met een erkende kwalificatie. Dat geldt onder meer voor beroepen in de zorg, het onderwijs, de advocatuur, de architectuur en bepaalde ingenieursberoepen.
• Wil je bij de overheid werken? Voor banen bij de Spaanse overheid en voor vergelijkende examens (oposiciones) wordt bijna altijd een erkend diploma gevraagd.

Werk je in een niet-gereglementeerd beroep, bijvoorbeeld in de verkoop, de horeca, IT of marketing, dan hoef je in principe niets te laten erkennen. Een werkgever kan wel om een vertaling of een officiële gelijkstelling vragen.

Welke beroepen in Spanje gereglementeerd zijn, zie je in de databank van gereglementeerde beroepen van de Europese Commissie.

Drie verschillende procedures

Erkenning van beroepskwalificaties (EU-route)

Voor EU-burgers met een gereglementeerd beroep is dit de belangrijkste route. Ze is gebaseerd op de Europese richtlijn 2005/36/EG, in Spanje uitgewerkt in Real Decreto 581/2017. Je vraagt het reconocimiento de cualificaciones profesionales aan bij het ministerie dat over jouw beroep gaat, bijvoorbeeld het ministerie van Volksgezondheid voor zorgberoepen of het ministerie van Onderwijs voor leraren.

Voor een aantal beroepen, waaronder arts, verpleegkundige, tandarts, verloskundige, apotheker en architect, geldt automatische erkenning. Dat betekent niet dat het vanzelf gaat: je moet nog steeds een aanvraag doen, en de erkenning volgt alleen als je opleiding voldoet aan de Europese minimumeisen en je de vereiste bewijsstukken aanlevert. Is dat zo, dan vergelijkt het ministerie je opleiding niet meer inhoudelijk met de Spaanse. Bij een oudere opleiding, of een opleiding die niet in de Europese lijst staat, kan een verklaring nodig zijn dat je het beroep de afgelopen jaren daadwerkelijk hebt uitgeoefend. Bij andere beroepen vergelijkt het ministerie je opleiding met de Spaanse. Zijn er grote verschillen, dan kan het een aanpassingsstage of een bekwaamheidstoets opleggen.

Voor een paar beroepen, zoals algemeen verpleegkundige, apotheker en fysiotherapeut, kun je ook online de Europese beroepskaart aanvragen. Dat is een digitale versie van dezelfde erkenning.

Homologación: gelijkstelling aan een Spaans diploma

Met een homologación wordt je buitenlandse universitaire diploma gelijkgesteld aan een specifieke Spaanse titel. Dat geeft toegang tot een gereglementeerd beroep. Voor EU-burgers is de erkenning van beroepskwalificaties meestal de snellere route; de homologación is vooral bedoeld voor diploma's van buiten de EU. Universitaire diploma's gaan naar het ministerie van Wetenschap, Innovatie en Universiteiten, mbo- en middelbareschooldiploma's naar het ministerie van Onderwijs.

Equivalencia: gelijkstelling aan een niveau

Met een declaración de equivalencia wordt alleen vastgesteld dat je diploma gelijkstaat aan een bepaald Spaans niveau, zoals een grado of máster, in een bepaald vakgebied. Je krijgt er geen toegang mee tot een gereglementeerd beroep, maar het kan nuttig zijn bij sollicitaties of om verder te studeren.

Welke documenten heb je nodig?

• Een kopie van je diploma en een cijferlijst met vakken en studiepunten.
• Een beëdigde vertaling in het Spaans (traducción jurada), gemaakt door een vertaler die door het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken is erkend.
• Een kopie van je paspoort of identiteitskaart, en je NIE-nummer als je dat hebt. Zie NIE-nummer aanvragen.
• Bij de EU-route vaak een verklaring van de bevoegde instantie in Nederland of België dat je het beroep daar mag uitoefenen. Voor Nederlandse zorgverleners met een BIG-registratie geeft het CIBG, de uitvoerder van het BIG-register, op aanvraag een verklaring voor gebruik in het buitenland af, zoals een verklaring dat je registratie geldig is en je opleiding aan de Europese eisen voldoet. Vraag bij het Spaanse ministerie na welke verklaring het precies wil zien.
• Het betalingsbewijs van de leges.

Of je diploma een apostille, een andere legalisatie of alleen een gewaarmerkte kopie nodig heeft, hangt af van het document en de procedure. Niet elk diploma hoeft een apostille te krijgen. Vraag dit vooraf na bij het ministerie dat je aanvraag behandelt. Is een legalisatie van een Nederlands diploma nodig, dan begint dat bij DUO, dat de echtheid van het diploma bevestigt.

Wat kost het en hoe lang duurt het?

Voor een homologación of equivalencia van een universitair diploma betaal je leges via het formulier modelo 790, code 107. Volgens de laatst bekende tarieven is dat 166,50 euro. Voor de erkenning van beroepskwalificaties verschillen de kosten per ministerie. Daarnaast betaal je de beëdigde vertaling, die per document al snel tientallen euro's kost.

De termijnen verschillen per procedure. Ze gaan steeds pas lopen als je dossier compleet is; ontbreekt er iets, dan vraagt het ministerie je om aanvulling en schuift de termijn op. Bovendien is de wettelijke termijn niet hetzelfde als de werkelijke wachttijd.

• EU-erkenning van beroepskwalificaties: het ministerie bevestigt binnen een maand de ontvangst en meldt wat er eventueel ontbreekt. Daarna moet het binnen drie maanden beslissen, wat met een maand verlengd kan worden.
• Homologación en equivalencia: de wettelijke termijn is zes maanden. In de praktijk duurt het vaak langer. Krijg je binnen de termijn geen besluit, dan geldt je aanvraag als afgewezen (silencio negativo) en kun je in beroep gaan.

Begin dus ruim voordat je wilt starten.

Na de erkenning: inschrijven bij de beroepsorde

Voor veel gereglementeerde beroepen moet je je na de erkenning ook inschrijven bij de Spaanse beroepsorde, het colegio profesional van je provincie. Dat geldt bijvoorbeeld voor artsen, verpleegkundigen, advocaten en architecten. Het colegio kan ook eisen stellen aan je kennis van het Spaans, vooral in de zorg.

Meer over werken in Spanje

Een overzicht van alles wat je moet regelen, lees je in werken in Spanje als Nederlander. Zoek je werk, lees dan een baan vinden in Spanje en arbeidscontracten in Spanje.

Veelgestelde vragen over diploma's in Spanje

Dit artikel geeft een algemeen overzicht. De precieze voorwaarden verschillen per beroep. Kijk bij het bevoegde ministerie of de beroepsorde welke regels voor jouw beroep gelden.