Is de Costa Blanca een blue zone? De waarheid over het gezonde klimaat

De Marina Alta, het noordelijke deel van de Costa Blanca rond Dénia, Jávea, Moraira en Calp, staat bekend als een van de gezondste streken ter wereld. In makelaarsfolders en op reissites lees je vaak dat de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) het klimaat van Jávea het op één na gezondste ter wereld noemde. De Marina Alta staat niet op de bekende lijst van blue zones, en een WHO-rapport met die conclusie is niet teruggevonden. Toch zit er veel waars in het verhaal: de winters zijn er zacht en mannen in de Marina Alta hebben de hoogste levensverwachting van de provincie.

Kort antwoord: de Marina Alta is geen blue zone en de WHO-claim is niet goed onderbouwd. Wel heeft de streek een mild klimaat zonder zware industrie, en de levensverwachting is er bovengemiddeld.

Wat is een blue zone?

Blue zones zijn gebieden waar opvallend veel mensen heel oud worden, vaak boven de 90 of 100 jaar, in goede gezondheid. De term is bekend geworden door het werk van de Amerikaanse auteur Dan Buettner en de onderzoekers met wie hij samenwerkte. Het is geen officiële erkenning: de WHO of een andere instantie wijst geen blue zones aan.

De bekendste blue zones zijn:

• Okinawa in Japan;
• de regio Ogliastra op Sardinië, Italië;
• het schiereiland Nicoya in Costa Rica;
• het eiland Ikaria in Griekenland;
• Loma Linda in Californië, Verenigde Staten.

Wat die gebieden gemeen hebben, is minder het klimaat dan de leefstijl: veel dagelijkse beweging, een voornamelijk plantaardig dieet, hechte sociale contacten en een doel in het leven. Spanje staat niet op de lijst, ook al hoort het land bij de landen met de hoogste levensverwachting van Europa.

Waar komt de claim van het gezondste klimaat vandaan?

Het verhaal gaat al tientallen jaren rond. Meestal luidt het dat de WHO, soms in een studie uit de jaren negentig, het klimaat van Jávea het op één na gezondste ter wereld noemde, na een plaats in Brazilië. Een officieel WHO-rapport dat Jávea zo aanwijst, is niet teruggevonden. Ook de Engelstalige krant The Olive Press zocht ernaar en vond geen rapport. De veel herhaalde claim is daarom niet goed onderbouwd.

De claim leeft vooral voort op websites van makelaars en vakantieverhuurders. Dat betekent niet dat er niets van klopt. Het betekent alleen dat je het niet als officieel predicaat kunt lezen.

Wat klopt er wel van?

Een zacht klimaat

De Marina Alta heeft een eigen klimaat, dat je merkt als je vanuit Alicante naar het noorden rijdt. Een paar factoren spelen daarbij een rol:

• De bergen. De Montgó bij Jávea en Dénia, de Serra de Bernia en de bergen van het achterland bieden de kust beschutting tegen koude wind uit het noorden en westen.
• De zee. Cabo de San Antonio en Cabo de la Nao steken ver de Middellandse Zee in. De zee dempt de temperatuur, zodat het aan de kust in de zomer meestal minder heet wordt dan in het binnenland en in de winter minder koud.
• Meer regen dan in het zuiden. In het noorden van de Costa Blanca valt beduidend meer regen dan rond Alicante en Elche. Daardoor is de streek groener, met sinaasappelboomgaarden, wijngaarden en pijnbossen.

In de winter liggen de middagtemperaturen aan de kust meestal tussen 15 en 20 graden. Ook hier komen in de zomer hittegolven voor.

Weinig industrie

De economie van de Marina Alta draait op toerisme, landbouw en de bouw. Zware industrie is er nauwelijks. Dat is gunstig voor de luchtkwaliteit, al hangt die ook af van verkeer en, in droge perioden, van stof uit Noord-Afrika.

Mensen worden er ouder

Volgens het statistiekbureau van de Generalitat Valenciana, het Portal Estadístico, hadden mannen van 65 in de Marina Alta in 2022 de hoogste resterende levensverwachting van de provincie Alicante: gemiddeld nog 19,56 jaar. Dat meldde El Español op basis van die cijfers.

Dat cijfer bewijst niet dat het klimaat mensen ouder maakt. Levensverwachting wordt beïnvloed door veel factoren, waaronder leefstijl, inkomen, zorg en de samenstelling van de bevolking. Ook de aanwezigheid van gepensioneerden die bewust naar de streek verhuizen, kan een rol spelen, maar hoeveel precies is niet uit dit cijfer af te leiden.

Het mediterrane eetpatroon

Het mediterrane dieet, met veel groente, peulvruchten, vis en olijfolie, is een van de best onderzochte voedingspatronen ter wereld. Grote studies, waaronder het Spaanse onderzoek PREDIMED, lieten een lager risico op hart- en vaatziekten zien. Wie in de Marina Alta woont, heeft dat aanbod op de weekmarkt voor het oprapen.

En het zout?

In de Marina Alta ligt de zoutlagune Las Salinas in Calp, waar flamingo's overwinteren; verder naar het zuiden liggen de zoutmeren van Torrevieja. Veel mensen vinden de zilte lucht prettig, zeker bij luchtwegklachten. Een bewezen blijvend gezondheidseffect volgt daar niet uit.

De keerzijde

Een zacht winterklimaat betekent niet dat je binnenshuis geen last hebt van kou of vocht. Veel woningen aan de Costa Blanca zijn gebouwd voor de zomer. Vooral slecht geïsoleerde huizen voelen in de winter kil aan, ook als het buiten overdag 16 of 18 graden is. Hoe je daarmee omgaat, lees je in waarom Spaanse huizen in de winter koud zijn.

Ook de zomers worden warmer. Hittegolven en droogte komen vaker voor dan vroeger, en na hevige regen kan het in de streek flink overstromen, zoals bij een DANA.

Wonen, overwinteren of op vakantie in de Marina Alta

Wie een gezond, rustig klimaat zoekt, zit in de Marina Alta goed. De streek is daardoor al decennia geliefd bij Nederlanders, Belgen, Britten en Duitsers. Of je een week komt of de hele winter blijft:

• Lees welke plaatsen het best passen in overwinteren in Spanje en de beste reistijd voor Spanje.
• Bekijk de verschillende wijken van Jávea, Moraira en Dénia.
• Zoek je beweging, dan is het achterland een van de beste wielergebieden van Europa: zie wielrennen aan de Costa Blanca.
• Blijf je langer, regel dan je zorg goed: zie wat je zorgverzekering vergoedt als je overwintert.

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch advies. Cijfers over levensverwachting: Portal Estadístico de la Generalitat Valenciana, gegevens over 2022. Bijgewerkt op 12 oktober 2026.