Arbeidscontract in Spanje: soorten, proeftijd en ontslag
Sinds 2022 is het vaste contract in Spanje de standaard. Welke contracten er zijn, hoe lang de proeftijd mag duren, wat er in je contract moet staan en welke ontslagvergoeding je krijgt.
In Spanje is het contract voor onbepaalde tijd, het contrato indefinido, sinds de arbeidshervorming van 2022 de standaard. Tijdelijke contracten mogen alleen nog in een paar duidelijk omschreven situaties. Ga je als Nederlander of Belg in Spanje in loondienst werken, dan heb je dezelfde rechten als een Spaanse werknemer. Hieronder lees je welke contracten er zijn, hoe lang de proeftijd mag duren en waar je op let voordat je tekent.
Welke soorten arbeidscontracten zijn er in Spanje?
Sinds de hervorming (Real Decreto-ley 32/2021) kent Spanje in hoofdlijnen vier soorten contracten.
Contrato indefinido: onbepaalde tijd
Het gewone contract, voltijd of deeltijd, zonder einddatum. Wie langer blijft werken dan een tijdelijk contract toestaat, of zonder geldige reden een tijdelijk contract krijgt, heeft volgens de wet een contract voor onbepaalde tijd.
Fijo discontinuo: vast, maar seizoensgebonden
Voor werk dat elk jaar terugkomt maar niet het hele jaar doorloopt, zoals in toerisme en horeca aan de kust. Je hebt een vast contract, maar werkt alleen in de periodes dat er werk is. De werkgever moet je elk seizoen opnieuw oproepen, volgens de regels van de cao. Tussen de seizoenen kun je onder voorwaarden een werkloosheidsuitkering krijgen. Aan de Costa Blanca is dit contract heel gebruikelijk.
Tijdelijk contract bij productieomstandigheden
Het contrato temporal por circunstancias de la producción mag alleen bij een tijdelijke toename van het werk, zoals een piek in de drukte. Het duurt maximaal zes maanden, of twaalf als de cao dat toestaat. Voor korte, voorzienbare pieken mag een bedrijf daarnaast maximaal 90 dagen per jaar zulke contracten gebruiken.
Vervangingscontract
Het contrato de sustitución is bedoeld om een werknemer te vervangen die tijdelijk afwezig is, bijvoorbeeld door ziekte of zwangerschapsverlof.
Daarnaast zijn er opleidingscontracten (contratos formativos) voor wie werk combineert met een studie of net is afgestudeerd.
Hoe lang mag de proeftijd duren?
De proeftijd (periodo de prueba) moet schriftelijk in het contract staan. De wet stelt deze maxima, tenzij de cao iets anders regelt:
- Hoger opgeleide functies (técnicos titulados): maximaal zes maanden.
- Overige werknemers: maximaal twee maanden, of drie maanden bij bedrijven met minder dan 25 werknemers.
- Tijdelijke contracten van maximaal zes maanden: in beginsel maximaal één maand.
Tijdens de proeftijd kunnen jij en de werkgever het contract zonder opzegtermijn en zonder ontslagvergoeding beëindigen.
Wat moet er in je contract staan?
Niet elk arbeidscontract hoeft wettelijk op papier te staan. Een vast voltijdcontract kan ook mondeling worden gesloten. Voor veel andere vormen is een schriftelijk contract wel verplicht, zoals voor tijdelijke contracten, deeltijdcontracten, fijo discontinuo en opleidingscontracten. Je kunt bovendien altijd vragen om het contract op papier te zetten, en de werkgever moet je de belangrijkste arbeidsvoorwaarden schriftelijk geven. Vraag dus altijd om een schriftelijk contract. De werkgever meldt het contract bij de Spaanse arbeidsbemiddeling (SEPE).
Controleer in je contract in elk geval:
- Soort contract en begindatum. En bij een tijdelijk contract: de reden en de einddatum.
- Functie en beroepsgroep. Je beroepsgroep (grupo profesional) bepaalt via de cao je minimumloon.
- Salaris. Staat het bedrag in 12 of in 14 betalingen? In Spanje krijg je vaak twee extra uitkeringen per jaar. Zie het minimumloon in Spanje.
- Werktijd. De maximale werkweek is gemiddeld 40 uur. Werkgevers moeten je werktijden dagelijks registreren.
- Cao. Welke convenio colectivo geldt? Daarin staan vaak betere afspraken dan in de wet, over loon, toeslagen en vrije dagen.
- Proeftijd. Hoe lang, en past dat binnen de maxima?
Bij een voltijdbaan heb je recht op minimaal 30 kalenderdagen vakantie per jaar.
Wat gebeurt er bij ontslag?
In Spanje kan een werkgever een contract voor onbepaalde tijd opzeggen, maar meestal tegen een ontslagvergoeding. De hoogte hangt af van de reden:
- Ontslag om economische, technische, organisatorische of productieredenen (despido objetivo): 20 dagen loon per gewerkt jaar, met een maximum van 12 maandsalarissen. De werkgever moet daarvoor wel aan voorwaarden voldoen: een schriftelijke ontslagbrief met de reden, een opzegtermijn van 15 dagen en de vergoeding direct betalen. Gebeurt dat niet, of is de reden niet aangetoond, dan kan de rechter het ontslag alsnog onterecht verklaren.
- Ontslag dat de rechter onterecht verklaart (despido improcedente): 33 dagen loon per gewerkt jaar, met een maximum van 24 maandsalarissen. De werkgever kan je in dat geval ook terugnemen.
- Einde van een tijdelijk contract: 12 dagen loon per gewerkt jaar.
Ben je het niet eens met je ontslag, dan moet je snel zijn: je hebt 20 werkdagen om het aan te vechten. Eerst volgt een verplichte bemiddelingspoging, daarna eventueel de rechter.
Finiquito: de eindafrekening
Los van een eventuele ontslagvergoeding krijg je bij elk vertrek een eindafrekening, de finiquito. Daarin staan het loon over de laatste dagen, niet opgenomen vakantiedagen en het opgebouwde deel van de extra uitkeringen. Die krijg je ook als je zelf opzegt of als een tijdelijk contract afloopt. De ontslagvergoeding (indemnización) is iets anders en komt er alleen bij in de situaties hierboven. Teken die alleen als je het bedrag hebt gecontroleerd. Je kunt bij het tekenen no conforme zetten als je het er niet mee eens bent. Bij twijfel kun je terecht bij een vakbond of een arbeidsadvocaat (abogado laboralista).
Wat regelt je werkgever en wat regel je zelf?
Je werkgever schrijft je in bij de Seguridad Social en houdt premies en loonbelasting in. Zelf heb je wel een NIE-nummer en een socialezekerheidsnummer nodig. Hoe dat werkt, staat in inschrijven bij de Seguridad Social en NIE-nummer aanvragen. Een overzicht van alles wat je moet regelen, lees je in werken in Spanje als Nederlander. Wat je van je brutoloon overhoudt, staat in salaris in Spanje: wat houd je netto over.
Veelgestelde vragen over arbeidscontracten in Spanje
Wat is een contrato indefinido?
Een arbeidscontract voor onbepaalde tijd. Sinds 2022 is dit in Spanje de standaard; tijdelijke contracten mogen alleen nog in specifieke situaties.
Hoe lang mag een tijdelijk contract in Spanje duren?
Een tijdelijk contract wegens drukte mag maximaal zes maanden duren, of twaalf als de cao dat toestaat.
Wat is een fijo discontinuo?
Een vast contract voor seizoenswerk. Je werkt alleen in de periodes dat er werk is, maar de werkgever moet je elk seizoen opnieuw oproepen.
Hoe lang is de proeftijd in Spanje?
Maximaal zes maanden voor hoger opgeleide functies en twee maanden voor andere werknemers, of drie bij bedrijven met minder dan 25 werknemers. Bij tijdelijke contracten tot zes maanden is dat in beginsel één maand. De cao kan andere termijnen vastleggen.
Is een finiquito hetzelfde als een ontslagvergoeding?
Nee. De finiquito is de eindafrekening van loon, vakantiedagen en extra uitkeringen die je bij elk vertrek krijgt. Een ontslagvergoeding krijg je alleen bij ontslag of aan het einde van een tijdelijk contract.
Dit artikel geeft een algemeen overzicht van de Spaanse arbeidswet (Estatuto de los Trabajadores). Je cao of persoonlijke situatie kan andere regels opleveren. Laat je bij een geschil adviseren.