Naar de hoofdinhoud

Vervroegde verkiezingen Spanje op 29 november: wat betekent dit voor Nederlanders?

Premier Sánchez schrijft vervroegde verkiezingen uit voor 29 november, na het sneuvelen van zijn woningdecreten. Wat er gebeurt, of je mag stemmen en wat het betekent voor wonen en verhuur.

Door Wout 5 min lezen
Doorzichtige stembus met enveloppen in een stembureau
Beeld: SpaansNieuws.com

Spanje gaat op zondag 29 november naar de stembus. Premier Pedro Sánchez kondigde maandagochtend 5 oktober aan dat hij het parlement ontbindt en vervroegde verkiezingen uitschrijft. Die stonden eigenlijk pas voor 2027 gepland. De directe aanleiding is de politieke nederlaag rond de woningcrisis: vrijdag verwierp het parlement twee belangrijke woningdecreten van zijn regering. Voor Nederlanders en Belgen in Spanje verandert er op korte termijn weinig, maar de uitslag kan wel gevolgen hebben voor de regels rond wonen en verhuur.

Waarom Spanje vervroegd naar de stembus gaat

Sánchez leidt een minderheidsregering en is voor elke stemming afhankelijk van kleinere partijen. Vrijdag 2 oktober stemden PP, Vox, Junts en UPN tegen zijn woningdecreten. Daarmee vervielen onder meer de 10 procent btw op vakantieverhuur, de strengere regels voor seizoenhuur en de verlenging van huurcontracten. Wat er precies in de decreten stond, lees je in het artikel over de verworpen woningdecreten. Over de btw op vakantieverhuur gaat het artikel over de btw die voorlopig niet doorgaat.

Na een weekend van overleg besloot Sánchez de kiezer te laten beslissen. In een televisietoespraak zei hij een grotere progressieve meerderheid in het parlement te willen. Hij erkende ook dat hij fouten had gemaakt en niet alle campagnebeloftes was nagekomen. Het belangrijkste thema van de campagne wordt naar verwachting de woningmarkt. Wat de partijen willen met vakantieverhuur en wonen, lees je in het overzicht van de standpunten.

Hoe de verkiezingen verlopen

Het besluit tot ontbinding (Real Decreto 806/2026) is op dinsdag 6 oktober in het Spaanse staatsblad (BOE) verschenen en geldt sinds die dag. De verkiezingen vinden volgens de kieswet plaats op de 54e dag daarna. De campagne loopt van vrijdag 13 tot en met vrijdag 27 november. Zaterdag 28 november is de wettelijke jornada de reflexión, een dag zonder campagne. Gekozen worden zowel het Congreso, de Tweede Kamer, met 350 zetels, als de Senado, de Senaat. De provincie Alicante kiest 12 Kamerleden, Valencia 16. Het nieuwe parlement komt op 23 december voor het eerst bijeen.

Na de uitslag volgt de formatie. Een kandidaat-premier moet in het Congreso een vertrouwensstemming winnen, de investidura. Hoe dat werkt en welke partijen een rol spelen, lees je in het artikel over de Spaanse politiek.

Mag je als Nederlander of Belg stemmen?

Nee. Bij Spaanse parlementsverkiezingen mogen alleen Spanjaarden stemmen. Heb je naast de Nederlandse of Belgische ook de Spaanse nationaliteit, dan mag je wel stemmen. Als EU-burger met een Spaanse woonplaats mag je wel stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen en bij de Europese verkiezingen, als je in Spanje als kiezer bent ingeschreven. Daarvoor moet je onder meer ingeschreven staan in het gemeentelijk bevolkingsregister, zie het artikel over het empadronamiento. Voor de gemeenteraadsverkiezingen van 23 mei 2027 moet je je uiterlijk 30 december 2026 als kiezer aanmelden, zie het artikel over stemmen in je Spaanse gemeente.

Aan de Costa Blanca heeft dat zichtbare gevolgen. In gemeenten als Calp, Benitatxell en Teulada-Moraira heeft een groot deel van de inwoners, soms meer dan de helft, geen Spaanse nationaliteit. Al die inwoners mogen op 29 november niet stemmen.

Protesten tegen de woningcrisis, ook in Alicante

De afgelopen weken gingen in heel Spanje tienduizenden mensen de straat op tegen de hoge woonlasten. Ook in de stad Alicante: zaterdag 3 oktober liepen daar volgens de Policía Nacional zo'n 3.000 mensen mee in een mars, de organisatoren spreken van ruim 9.000. Daarna begon een acampada, een tentenkamp, op de Plaza de la Montañeta, tegenover de Subdelegación del Gobierno, de vertegenwoordiging van de Spaanse regering in de provincie. De organisatoren laten weten dat het kamp ondanks de verkiezingen blijft staan, meldt Diario de Alicante.

De acties concentreren zich in de stadscentra. Voor vakantiegangers en bewoners van de kustplaatsen betekent dat in de praktijk vooral dat een straat of plein tijdelijk afgesloten kan zijn tijdens een demonstratie.

Waarom zijn deze verkiezingen belangrijk voor huiseigenaren?

De uitslag kan bepalend worden voor de toekomst van de Spaanse woning- en verhuurmarkt. De regering-Sánchez wilde 10 procent btw invoeren op kortdurende vakantieverhuur en strengere regels voor bepaalde verhuurvormen. Die plannen zijn nu van tafel, maar een nieuwe regering kan met eigen voorstellen komen.

Wat betekenen de verkiezingen voor Nederlanders in Spanje?

  • Vakantieverhuur: voorlopig verandert er niets aan de huidige regels. Zie de handleiding voor het verhuren van je vakantiehuis.
  • Seizoenverhuur: de voorgestelde strengere regels zijn van tafel, maar kunnen na de verkiezingen opnieuw worden voorgesteld.
  • Belastingen: de verkiezingen veranderen niets aan het modelo 210 of de IBI.
  • Woningbezitters en huurders: nieuwe maatregelen rond verhuur en wonen kunnen na de verkiezingen opnieuw op tafel komen. Bestaande huurcontracten lopen tot die tijd volgens de gewone regels van de huurwet.
  • Stemmen: Nederlanders en Belgen zonder Spaanse nationaliteit kunnen niet stemmen voor het Spaanse parlement.

De regering blijft tot de verkiezingen gewoon aan. Of zij in de tussentijd nog met nieuwe woningmaatregelen komt, is nog niet bekend. We werken dit artikel bij als er meer duidelijk is.

Veelgestelde vragen over de Spaanse verkiezingen

Wanneer zijn de verkiezingen in Spanje?

Op zondag 29 november 2026. Zaterdag 28 november is de wettelijke reflectiedag zonder campagne.

Mogen Nederlanders stemmen bij de Spaanse verkiezingen?

Alleen als zij ook de Spaanse nationaliteit hebben. Als EU-burger met een Spaanse woonplaats mag je wel stemmen bij gemeenteraadsverkiezingen en Europese verkiezingen.

Wat gebeurt er met de btw op vakantieverhuur?

De voorgestelde btw van 10 procent op vakantieverhuur is door het verwerpen van het woningdecreet voorlopig van tafel. Of die terugkomt, hangt af van de nieuwe regering.

Verandert mijn IBI door de verkiezingen?

Nee. De verkiezingen veranderen niets aan de bestaande IBI-regels. De IBI is een gemeentelijke belasting.

Stand van zaken: woensdag 7 oktober 2026.