Vervroegde verkiezingen in Spanje op 29 november: wat betekent dat voor jou?
Premier Sánchez schrijft vervroegde verkiezingen uit voor 29 november, na het sneuvelen van zijn woningdecreten. Wat er gebeurt, of je mag stemmen en wat het betekent voor wonen en verhuur.
Spanje gaat op zondag 29 november naar de stembus. Premier Pedro Sánchez kondigde maandagochtend 5 oktober aan dat hij het parlement ontbindt en vervroegde verkiezingen uitschrijft. Die stonden eigenlijk pas voor 2027 gepland. De directe aanleiding is de woningcrisis: vrijdag verwierp het parlement de twee woningdecreten van zijn regering. Voor Nederlanders en Belgen in Spanje verandert er op korte termijn weinig, maar de uitslag kan wel gevolgen hebben voor de regels rond wonen en verhuur.
Waarom Spanje vervroegd naar de stembus gaat
Sánchez leidt een minderheidsregering en is voor elke stemming afhankelijk van kleinere partijen. Vrijdag 2 oktober stemden PP, Vox, Junts en UPN tegen zijn woningdecreten. Daarmee vervielen onder meer de 10 procent btw op vakantieverhuur, de strengere regels voor seizoenhuur en de verlenging van huurcontracten. Wat er precies in de decreten stond, lees je in het artikel over de verworpen woningdecreten. Over de btw op vakantieverhuur gaat het artikel over de btw die voorlopig niet doorgaat.
Na een weekend van overleg besloot Sánchez de kiezer te laten beslissen. In een televisietoespraak zei hij een grotere progressieve meerderheid in het parlement te willen. Hij erkende ook dat hij fouten had gemaakt en niet alle campagnebeloftes was nagekomen. Sánchez is acht jaar premier en zit in zijn derde termijn. Het belangrijkste thema van de campagne wordt naar verwachting de woningmarkt.
Hoe de verkiezingen verlopen
Het besluit tot ontbinding verschijnt dinsdag 6 oktober in het Spaanse staatsblad (BOE). De verkiezingen vinden volgens de kieswet plaats op de 54e dag daarna. Zaterdag 28 november is de wettelijke jornada de reflexión, een dag zonder campagne. Gekozen worden zowel het Congreso, de Tweede Kamer, als de Senado, de Senaat.
Na de uitslag volgt de formatie. Een kandidaat-premier moet in het Congreso een vertrouwensstemming winnen, de investidura. Hoe dat werkt en welke partijen een rol spelen, lees je in het artikel over de Spaanse politiek.
Mag je als Nederlander of Belg stemmen?
Nee. Bij Spaanse parlementsverkiezingen mogen alleen Spanjaarden stemmen. Als EU-burger met een Spaanse woonplaats mag je wel stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen en bij de Europese verkiezingen, als je in Spanje als kiezer bent ingeschreven. Daarvoor moet je onder meer ingeschreven staan in het gemeentelijk bevolkingsregister, zie het artikel over het empadronamiento.
Aan de Costa Blanca heeft dat zichtbare gevolgen. In gemeenten als Calp, Benitatxell en Teulada-Moraira heeft een groot deel van de inwoners, soms meer dan de helft, geen Spaanse nationaliteit. Al die inwoners mogen op 29 november niet stemmen.
Protesten tegen de woningcrisis, ook in Alicante
De afgelopen weken gingen in heel Spanje tienduizenden mensen de straat op tegen de hoge woonlasten. Ook in de stad Alicante: zaterdag 3 oktober liepen daar volgens de Policía Nacional zo'n 3.000 mensen mee in een mars, de organisatoren spreken van ruim 9.000. Daarna begon een acampada, een tentenkamp, op de Plaza de la Montañeta, tegenover de Subdelegación del Gobierno, de vertegenwoordiging van de Spaanse regering in de provincie. De organisatoren laten weten dat het kamp ondanks de verkiezingen blijft staan, meldt Diario de Alicante.
De acties concentreren zich in de stadscentra. Voor vakantiegangers en bewoners van de kustplaatsen betekent dat in de praktijk vooral dat een straat of plein tijdelijk afgesloten kan zijn tijdens een demonstratie.
Wat betekenen de verkiezingen voor jou?
- Verhuur: de 10 procent btw op vakantieverhuur en de nieuwe regels voor seizoenhuur zijn van tafel. Wat er daarna gebeurt, hangt af van de nieuwe regering. Verhuur je je woning, zie dan de handleiding voor het verhuren van je vakantiehuis.
- Belastingen: voor eigenaren van een tweede woning verandert er voorlopig niets. Het modelo 210 en de IBI blijven zoals ze zijn; voor nieuwe belastingwetten is een nieuw parlement nodig.
- Huurders: de extra bescherming uit de decreten geldt niet. Bestaande contracten lopen volgens de gewone regels van de huurwet.
De regering blijft tot de verkiezingen gewoon aan. Of zij in de tussentijd nog met nieuwe woningmaatregelen komt, is nog niet bekend. We werken dit artikel bij als er meer duidelijk is.
Stand van zaken: maandag 5 oktober 2026.