Verkiezingen 29 november: wat partijen willen met wonen en vakantieverhuur

Op zondag 29 november kiest Spanje een nieuw parlement, en wonen is het belangrijkste thema van de campagne. Voor Nederlanders en Belgen met een huis in Spanje is de vraag vooral: wat willen de partijen met vakantieverhuur, huurregels en belastingen op wonen? De verschillen zijn groot. De regering van de PSOE heeft btw op korte vakantieverhuur goedgekeurd, maar die moet nog door het parlement worden bekrachtigd. De PP wil de huurplafonds afschaffen. Podemos wil woningen als toeristisch appartement verbieden. Hieronder zetten we de standpunten van de grootste partijen op een rij.

Zelf stemmen kun je als Nederlander of Belg niet: bij de parlementsverkiezingen mogen alleen Spanjaarden stemmen. Meer daarover lees je in het artikel over de vervroegde verkiezingen.

Waarom wonen centraal staat in deze verkiezingen

Op 2 oktober verwierp het Congreso twee woningdecreten van de regering-Sánchez. Daarop ontbond Sánchez het parlement en schreef hij vervroegde verkiezingen uit. Het besluit daartoe, Real Decreto 806/2026, verscheen op 6 oktober in het Spaanse staatsblad (BOE).

Op 6 oktober keurde de regering twee nieuwe decreten goed, die op 7 oktober in het BOE verschenen. Het eerste bevat onder meer 10 procent btw op korte vakantieverhuur vanaf 1 december. Het tweede gaat over het verlengen van huurcontracten. Een decreet van de regering (real decreto-ley) geldt direct, maar moet binnen een maand door het parlement worden bekrachtigd, anders vervalt het. Omdat het parlement ontbonden is, doet de Diputación Permanente dat: een commissie van 69 Kamerleden die het parlement tot de verkiezingen vervangt. De stemming over beide decreten staat gepland voor donderdag 12 november.

Volgens Spaanse media heeft het eerste decreet, met de btw, naar verwachting een meerderheid. Het tweede, over de huurcontracten, dreigt te vallen omdat de PNV heeft aangekondigd tegen te stemmen. Wat het btw-decreet inhoudt, lees je in het artikel over de btw op vakantieverhuur.

Wat willen de partijen?

Niet alle partijen hebben hun verkiezingsprogramma al gepubliceerd. Daarom geven we bij elk standpunt aan waar het vandaan komt:

• Bestaande maatregel: een decreet of wet die nu geldt, eventueel onder voorbehoud van bekrachtiging.
• Wetsvoorstel: een voorstel dat de partij in het parlement heeft ingediend.
• Programma: een officieel verkiezingsprogramma, van nu of van 2023.
• Uitspraak: een standpunt dat de partij of haar leider publiek heeft ingenomen.

Geen van de partijvoorstellen hieronder is wet. Ze laten zien welke kant een partij op wil als zij na de verkiezingen kan meeregeren.

PSOE

• Vakantieverhuur (bestaande maatregel, onder voorbehoud van bekrachtiging): 10 procent btw vanaf 1 december op verblijven van maximaal 30 nachten in een woning die niet het hoofdverblijf van de verhuurder is. Daarnaast mogen gemeenten in gebieden met woningnood de IBI voor toeristische appartementen met maximaal 150 procent verhogen.
• Huur (bestaande maatregel, onder voorbehoud van bekrachtiging): een maximum van 2 procent huurstijging voor lopende contracten tot eind 2027 en een buitengewone verlenging van huurcontracten.
• Kopers van buiten (uitspraak): premier Sánchez kondigde in januari 2025 een zware heffing aan voor kopers van buiten de EU die niet in Spanje wonen. Die belasting bestaat niet: er is geen wet voor aangenomen. Ook is niet duidelijk of en hoe zo'n heffing EU-burgers als Nederlanders en Belgen zou raken.

PP

• Vakantieverhuur: geen specifieke maatregelen bekend. De PP stemde tegen de woningdecreten.
• Huur (uitspraak): afschaffen van de gebieden met huurplafonds (zonas tensionadas) en meer rechtszekerheid voor eigenaren.
• Belastingen (uitspraak): verlaging van de btw op nieuwbouw van 10 naar 4 procent, een overdrachtsbelasting van 4 procent en fiscale voordelen voor jonge kopers.

Vox

• Vakantieverhuur: geen specifieke maatregelen bekend voor deze verkiezingen.
• Huur (uitspraak): intrekken van de woningwet van 2023 en de huurgrenzen daarin.
• Belastingen (uitspraak): geen btw op een eerste woning, en afschaffen van de erf- en schenkbelasting, de vermogensbelasting en de gemeentelijke meerwaardebelasting (plusvalía municipal).

Sumar

• Vakantieverhuur (programma 2023): beperking van toeristische en seizoensverhuur. Het ministerie van Consumentenzaken onder Sumar liet in 2025 ruim 65.000 advertenties zonder licentie van Airbnb verwijderen.
• Kopers (uitspraak, mei 2026): een verbod op woningaankopen door bedrijven en investeringsfondsen.
• Huur (programma 2023): referentieprijzen gekoppeld aan het inkomen van huurders.

Podemos

• Vakantieverhuur (uitspraak): een verbod op het gebruik van woningen als toeristisch appartement. Dit is een partijvoorstel en geen geldende regel. Voor zo'n verbod is een meerderheid in het nieuwe parlement nodig.
• Kopers (uitspraak): een tijdelijke stop op de aankoop van woningen die niet als hoofdverblijf worden gebruikt.
• Huur (uitspraak): een wettelijke huurverlaging van 40 procent als noodmaatregel.

Wat betekent dit voor jou als eigenaar van een vakantiehuis?

Dat hangt af van de regering die na de verkiezingen wordt gevormd, en die heeft in Spanje bijna altijd steun nodig van kleinere partijen. Ook regionale partijen zoals Junts en de PNV spelen daardoor een rol. Hoe de formatie verloopt, lees je in het artikel over de Spaanse politiek.

• Btw op vakantieverhuur: of de 10 procent btw vanaf 1 december echt ingaat, hangt eerst af van de stemming in de Diputación Permanente op 12 november. Wordt het decreet bekrachtigd, dan kan een nieuwe regering de maatregel later nog handhaven, aanpassen of terugdraaien.
• Licenties: de toeristische licentie zelf wordt geregeld door de regio, in jouw geval de Generalitat Valenciana, en door je gemeente. Daar verandert deze verkiezing niet direct iets aan. Zie toeristische licentie aanvragen aan de Costa Blanca.
• Belastingen als niet-inwoner: het modelo 210 en de IBI blijven voorlopig zoals ze zijn.
• Erfbelasting en vermogensbelasting: die worden voor een groot deel door de regio's bepaald. Zie erfrecht en successie in Spanje.

Verhuur je je huis, houd dan na 29 november de formatie in de gaten. De basisregels voor verhuur staan in de handleiding voor het verhuren van je vakantiehuis.

Veelgestelde vragen

Stand van zaken: dinsdag 3 november 2026, op basis van de standpunten zoals verzameld door Política Electoral (18 oktober) en Winahost (22 oktober), en over de stemming van 12 november op Moncloa.com. Partijen kunnen hun programma tijdens de campagne nog aanvullen. We werken dit artikel bij als de programma's zijn gepubliceerd.