4.571 zwembaden in Calpe: hoe zwaar drukt dat op het water?

Calpe telt 4.571 geregistreerde zwembaden. Op een oppervlakte van nog geen 24 vierkante kilometer zijn dat ongeveer 194 zwembaden per vierkante kilometer. Daarmee heeft Calpe de op één na hoogste zwembadendichtheid van de vijftien kustgemeenten in de Marina Alta. Alleen Els Poblets heeft er relatief meer.

De cijfers zijn afkomstig uit een eind augustus gepubliceerde studie van het Observatori Geogràfic de Xàbia. De onderzoekers gebruikten gegevens uit het Spaanse kadaster (Catastro) uit 2026 en bevolkingscijfers van het INE uit 2025.

De cijfers zijn opvallend, zeker nu in andere delen van de Marina Alta inwoners worden opgeroepen om zuiniger met water om te gaan. Maar hoeveel druk leggen al die zwembaden daadwerkelijk op de watervoorziening van Calpe?

Calpe heeft veel zwembaden, maar niet per se per inwoner

De vijftien onderzochte gemeenten in de Marina Alta beschikken samen over 35.973 zwembaden voor 182.892 geregistreerde inwoners. Gemiddeld komt dat neer op één zwembad per 5,1 inwoners.

Calpe staat qua absolute aantallen op de vierde plaats. Alleen Xàbia (9.194), Dénia (5.540) en Teulada (5.138) hebben meer geregistreerde zwembaden.

Per inwoner ziet het beeld er anders uit. In Calpe is er ongeveer één zwembad per zes inwoners, waarmee de gemeente op de achtste plaats staat. Per honderd woningen zijn er gemiddeld 17,3 zwembaden, goed voor een tiende plaats.

Dat verschil heeft veel te maken met de woningbouw. Calpe telt relatief veel appartementencomplexen. Eén gemeenschappelijk zwembad kan daar door tientallen of zelfs honderden woningen worden gebruikt.

In gemeenten met vooral vrijstaande villa's ligt dat anders. In Teulada en El Poble Nou de Benitatxell is een privézwembad veel gebruikelijker. Daar staat tegenover elke 2,5 inwoners ongeveer één zwembad.

Het opvallende aan Calpe is daarom vooral de concentratie: bijna 4.600 geregistreerde zwembaden bevinden zich binnen een relatief klein grondgebied. Veel daarvan liggen in grote urbanisaties zoals Gran Sol, Maryvilla, Empedrola, Cometa en Oltamar.

Waarom gelden er in andere gemeenten wel waterbeperkingen?

De hoge zwembadendichtheid betekent niet automatisch dat Calpe dezelfde waterproblemen heeft als andere gemeenten in de Marina Alta.

In juli riep de gemeente Parcent haar inwoners op om het waterverbruik terug te brengen tot maximaal 90 liter per persoon per dag. Ook werd gevraagd om zwembaden niet langer met leidingwater te vullen en tuinen en moestuinen minder te besproeien. De gemeente Xaló verspreidde dezelfde oproep via haar eigen kanalen.

De aanleiding was de sterk dalende waterstand in de put van de Comunidad de Regantes y Usuarios Vall del Pop. Door de hoge temperaturen en het toenemende waterverbruik kwam de beschikbaarheid van grondwater onder druk te staan. Ook Alcalalí en Llíber zijn voor hun watervoorziening afhankelijk van dit gebied.

Het ging daarbij om oproepen en niet om een algemeen verbod. Dat verschil is belangrijk.

In 2024 namen Parcent en Xaló wel strengere maatregelen. Toen werd het vullen van zwembaden, het wassen van auto's en het besproeien van tuinen verboden en werden openbare fonteinen gesloten.

Ook in andere delen van de Marina Alta waren de gevolgen merkbaar. In de zomer van 2024 hadden Teulada en Benitatxell te maken met een tekort aan drinkbaar leidingwater. Inwoners moesten tijdelijk water met jerrycans ophalen. Dit jaar moest het consortium van Teulada-Moraira en Benitatxell bovendien noodwater inkopen bij de ontziltingsinstallatie van Xàbia.

Waarom Calpe voorlopig geen zwembadverbod heeft

Calpe heeft een andere watervoorziening dan verschillende gemeenten in de Vall del Pop.

De gemeente wordt bevoorraad door Aguas de Calpe, een gemengd waterbedrijf waarin de gemeente deelneemt. Daarbij wordt gebruikgemaakt van verschillende bronnen, waaronder de put bij Lucifer in de Vall de Laguar, de drinkwaterfabriek (ETAP) van Orba en de eigen ontziltingsinstallatie bij Barranc Salat.

Daarnaast beschikt Calpe sinds 2023 over een Plan Especial de Sequía, een gemeentelijk droogteplan dat is opgesteld met instemming van de Confederación Hidrográfica del Júcar, het stroomgebiedsbeheer van de Júcar.

In dat plan is vastgelegd welke maatregelen bij verschillende droogtefasen kunnen worden genomen. Calpe heeft deze zomer daarom geen algemene beperkingen op het watergebruik opgelegd.

Dat betekent overigens niet dat de gemeente geen risico loopt. Integendeel: bij de behandeling van het droogteplan waarschuwde Calpe al voor toekomstige perioden van ernstige droogte.

Een van de problemen is verzilting van de putten. Die ontstaat vooral doordat er meer grondwater wordt onttrokken dan er wordt aangevuld, waarna zeewater de vrijgekomen ruimte inneemt. De stijgende zeespiegel versterkt dat effect. Juist voor een kustgemeente als Calpe kan dat op termijn een probleem vormen.

Hoeveel water verdampen al die zwembaden?

De cijfers over het waterverbruik van de zwembaden klinken indrukwekkend, maar moeten wel met enige voorzichtigheid worden geïnterpreteerd.

La Marina Plaza maakte op basis van de gegevens van het Observatori Geogràfic de Xàbia een berekening van de mogelijke verdamping. Voor Calpe zou het zwembadwater in juli en augustus samen ongeveer 68 miljoen liter kunnen verliezen door verdamping. Dat komt neer op ruim één miljoen liter per dag.

Maar dit is nadrukkelijk een berekening en geen meting van het werkelijke waterverbruik.

Voor de berekening is uitgegaan van een zwembad van acht bij vier meter en een gemiddelde diepte van 1,5 meter. Dat levert een inhoud van ongeveer 48.000 liter op. Bij een geschatte verdamping van 0,5 procent per dag bij temperaturen rond 35 graden gaat het om ongeveer 240 liter per zwembad per dag.

In de praktijk kunnen de verschillen groot zijn.

Een klein privézwembad verdampt uiteraard minder dan een groot gemeenschappelijk zwembad. Een afdekzeil kan de verdamping bovendien aanzienlijk beperken. Ook worden niet alle geregistreerde zwembaden het hele jaar gebruikt en staan sommige zwembaden een deel van het jaar leeg.

Het getal van 68 miljoen liter moet daarom vooral worden gezien als een indicatie van de mogelijke omvang, niet als een exacte meting van het waterverlies.

4.571 of 5.225 zwembaden in Calpe?

Wie verschillende bronnen over zwembaden in Calpe naast elkaar legt, komt nog een opvallend verschil tegen.

De studie van het Observatori Geogràfic de Xàbia telt 4.571 geregistreerde zwembaden. De regionale nieuwssite Calp Digital kwam eind augustus uit op 5.225 zwembaden in Calpe.

Dat verschil betekent niet dat een van de twee cijfers per definitie fout is. De cijfers zijn namelijk gebaseerd op verschillende datasets.

Het getal van 5.225 is afkomstig uit kaartlaag CV05 van het Institut Cartogràfic Valencià, de officiële kartering op schaal 1:5.000. Daarbij gaat het om zwembaden die op de kaart zichtbaar zijn en als zodanig zijn ingetekend.

Het Catastro heeft een andere functie. Daar worden objecten administratief geregistreerd.

Er speelt daarnaast een verschil in peildatum. De kaartlaag CV05 is opgebouwd uit luchtopnames uit de periode 2005 tot 2022 en wordt jaarlijks bijgewerkt, terwijl de studie kadastergegevens uit 2026 gebruikt.

Het verschil van ruim 650 zwembaden kan er dus op wijzen dat er in Calpe zwembaden zijn die wel geografisch in kaart zijn gebracht, maar niet als zwembad in het kadaster geregistreerd staan.

Voor huiseigenaren is dat een belangrijk verschil.

Een niet-geregistreerd zwembad kan problemen opleveren

Koop je een huis in Calpe met een zwembad, dan is het verstandig om niet alleen naar de woning zelf te kijken, maar ook te controleren of het zwembad administratief correct is geregistreerd.

Een zwembad dat wel op het terrein ligt maar niet correct in het kadaster staat, kan betekenen dat de kadastrale omschrijving niet overeenkomt met de werkelijke situatie.

Dat kan later problemen veroorzaken bij bijvoorbeeld de verkoop van de woning, een hypotheekaanvraag, de berekening van bepaalde belastingen of een gemeentelijke controle.

Een ontbrekende registratie kan in veel gevallen achteraf worden gecorrigeerd. Daarvoor kan onder meer een declaración de obra nueva en een aanpassing van de kadastrale gegevens nodig zijn. Dat brengt wel tijd en kosten met zich mee.

Koop je een woning met zwembad in Calpe, controleer dan daarom vooraf of het zwembad en eventuele andere bijgebouwen correct zijn opgenomen in de beschikbare documentatie en het kadaster.

Meer over het aankoopproces, de kosten en de controles vooraf staat in onze complete gids over een huis kopen in Spanje.

Zwembad in Calpe? Hier moet je als eigenaar op letten

Heb je zelf een zwembad in Calpe, dan zijn er een paar zaken waarmee je rekening moet houden, zeker tijdens een droge en warme zomer.

• Controleer de actuele waterbeperkingen. Of je een zwembad mag bijvullen, kan afhangen van de gemeente en de actuele droogtefase. Regels kunnen bovendien veranderen.
• Ga er niet automatisch vanuit dat een tankwagen altijd mag. In sommige situaties is het vullen met aangevoerd water toegestaan, maar lokale regels kunnen verschillen. Bij een daadwerkelijk verbod kan ook het vullen met water van buitenaf aan beperkingen zijn gebonden.
• Gebruik een zwembadafdekking. Een afdekzeil beperkt verdamping en kan daarnaast het gebruik van zwembadchemicaliën verminderen.
• Let op onverwacht waterverlies. Daalt het waterpeil sneller dan normaal, controleer dan op lekkages. Bij een vakantiewoning die langere tijd leegstaat, kan een lekkage pas veel later worden ontdekt.
• Controleer de registratie van je zwembad. Zeker bij de aankoop van een woning is het verstandig om na te gaan of het zwembad en eventuele aanbouwen correct in de kadastrale gegevens zijn opgenomen.

Veel zwembaden, maar geen reden voor paniek

Calpe heeft met 4.571 geregistreerde zwembaden een van de hoogste zwembadendichtheden van de Marina Alta. Dat betekent dat er tijdens warme zomermaanden veel water verdampt en dat de zwembaden onderdeel zijn van het bredere vraagstuk rond waterbeschikbaarheid.

Toch is het te eenvoudig om alle waterproblemen in de regio aan zwembaden toe te schrijven. De beschikbaarheid van water verschilt sterk per gemeente en is afhankelijk van onder meer grondwater, infrastructuur, ontzilting, neerslag en de ontwikkeling van de vraag.

Voor Calpe is vooral de combinatie van veel zwembaden, een hoge bevolkingsdichtheid en een beperkte oppervlakte relevant.

Zolang de huidige watervoorziening voldoende capaciteit heeft, zijn algemene beperkingen niet noodzakelijk. Maar bij langdurige droogte kan de situatie snel veranderen. Voor huiseigenaren is het daarom verstandig om de lokale regels te volgen, zuinig met water om te gaan en de eigen installatie goed te onderhouden.