Je vakantiewoning winterklaar achterlaten: wat je verzekering van je eist

Half september sluiten de meeste Nederlandse eigenaren aan de Costa Blanca de deur achter zich, om pas in het voorjaar terug te komen. In die zeven maanden ontstaat het merendeel van de schade die deze woningen oplopen, en vrijwel altijd door dezelfde drie dingen: water dat wekenlang ongemerkt loopt, vocht achter gesloten luiken, en een polis die niet uitkeert omdat er niet aan de voorwaarden is voldaan.

Dat laatste is het meest onderschatte punt. Veel Spaanse woonverzekeringen stellen specifieke voorwaarden aan een woning die langere tijd leegstaat, en de meeste eigenaren kennen die voorwaarden niet. Begin daarom bij je polis en niet bij de luiken.

Wat je verzekering van je eist

Er zijn vier punten waarop het misgaat bij een claim.

De woning moet als tweede woning zijn aangemeld. In een Spaanse polis moet je opgeven of het je hoofdverblijf is of een segunda residencia. Staat het verkeerd, dan kan de verzekeraar een uitkering weigeren. Dit klinkt als een formaliteit en is het niet: het risicoprofiel verschilt en daarmee de grondslag van de overeenkomst.

De hoofdkraan moet dicht bij afwezigheid. Veel polissen kennen hier een clausule, maar de termijn verschilt per verzekeraar en per product. In voorwaarden kom je verplichtingen tegen die al gelden bij afwezigheid van 72 uur, maar ook aanzienlijk langere termijnen zoals vijftien dagen. Voldoe je er niet aan en ontstaat er waterschade, dan wordt de afhandeling op zijn best moeizaam. Controleer daarom de exacte formulering in je eigen polis.

Langdurige leegstand kan gevolgen hebben voor je dekking. Bij sommige polissen verandert er iets zodra een woning lang onbewoond is, variërend van gewijzigde dekkingen tot de mogelijkheid voor de verzekeraar om het contract op te zeggen. De grens en de gevolgen verschillen per verzekeraar en product. Een overwintering van zeven maanden gaat over vrijwel elke denkbare grens heen, dus controleer specifiek wat jouw polis bepaalt over afwezigheid van bijvoorbeeld dertig, zestig of negentig dagen. Wie een polis voor een hoofdverblijf heeft in plaats van een polis voor een tweede woning, loopt hier het grootste risico.

De aansprakelijkheidsdekking is vaak te laag. De meest voorkomende schade in appartementen is een lekkage die bij de benedenbuur naar binnen loopt. Veel polissen hanteren voor waterschade aan derden een sublimiet dat aanzienlijk lager ligt dan de algemene aansprakelijkheidsdekking. Controleer dat bedrag afzonderlijk, want de algemene som zegt er niets over.

Twee praktische regels erbij. Bij diefstal of inbraak verlangt de verzekeraar doorgaans een aangifte bij de politie, de denuncia, voordat de schade kan worden afgehandeld. En de Spaanse verzekeringswet bepaalt in beginsel een meldingstermijn van zeven dagen nadat je van de schade hebt kennisgenomen, tenzij je polis een langere termijn geeft. Voor iemand die in Nederland zit, betekent dat: zorg dat er iemand is die het je meldt.

Waterschade ontstaat vaak ongemerkt

Draai de hoofdkraan dicht en tap daarna een kraan af om de leiding drukloos te maken. Zet de boiler uit, want een elektrische boiler die zeven maanden een leeg of stilstaand vat verwarmt is zowel verspilling als risico. Sluit ook de wasmachine- en vaatwasseraansluiting af; die slangen zijn de klassieke oorzaak van een lekkage die pas in april wordt ontdekt.

Er is één bijwerking waar bijna iedereen tegenaan loopt. Als de kranen maanden niet lopen, verdampt het water in de sifons van de afvoeren, en dan komt er rioollucht de woning in. Om die verdamping te vertragen gebruiken sommige eigenaren een klein laagje plantaardige olie op het restwater in de afvoeren. Het alternatief is iemand vragen om af en toe kort door te spoelen, wat sowieso verstandig is als er toch iemand langskomt.

Vocht is de sluipende veroorzaker

Aan de kust ligt de luchtvochtigheid ook in de winter hoog, en een dichte woning zonder luchtstroom is de ideale omgeving voor schimmel. De schade is zelden dramatisch maar wel duur: beschimmelde matrassen, kromgetrokken kastdeuren en muren die opnieuw geschilderd moeten worden.

Wat helpt: laat binnendeuren en kastdeuren waar mogelijk op een kier zodat de lucht kan circuleren, zet vochtvreters neer op de plekken zonder ventilatie, en haal textiel dat je niet nodig hebt weg of verpak het luchtdicht. Laat matrassen niet plat op een gesloten bedbodem liggen. En laat de luiken niet volledig gesloten als de woning ventilatieroosters heeft; wat luchtverversing weegt op tegen de extra zichtbaarheid.

Wat blijft aan en wat gaat uit

De verleiding is groot om alles uit te zetten om het vastrecht te drukken. Doe dat niet ondoordacht. Een alarm, een camera of een vochtvreter met stekker heeft stroom nodig, en dat zijn precies de dingen die schade voorkomen. Bovendien kost het opnieuw laten aansluiten van een afgesloten stroomcontract meer dan de vaste lasten van een winter, zoals uitgelegd in het dossier over je Spaanse stroomcontract.

Wat wel uit kan: de boiler, de airconditioning, en apparaten die op stand-by staan. Leeg de koelkast volledig, trek de stekker eruit en laat de deur op een kier staan, anders staat er in april een gesloten kast vol schimmel. Sluit een gasfles af bij de kraan en zet hem niet in een afgesloten ruimte zonder ventilatie.

Het seizoen waarin je vertrekt is stormseizoen

Je vertrekt aan het begin van een periode waarin de oostkust van Spanje relatief vaak met zeer zware neerslag te maken krijgt. Vooral september en oktober zijn berucht om mediterrane stortbuien en dana's, wanneer koude hoogtelucht boven een nog warme Middellandse Zee terechtkomt. Wat dat weertype precies is en hoe de waarschuwingen werken, staat in de uitleg over de dana.

Haal daarom zonneschermen en luifels helemaal in, want die scheuren als eerste. Zet tuinmeubilair, parasols en losse potten binnen of leg ze plat. Maak de dakgoten en de terrasafvoeren leeg, omdat een verstopte afvoer bij een stortbui water de woning in duwt. Controleer of de luiken werkelijk vastzitten en niet alleen dicht zijn.

Laat het zwembad niet leeglopen

Een zwembad volledig leeg laten staan kan een kostbare vergissing zijn. Bij bepaalde constructies en grondwateromstandigheden kan een leeg bad omhoogkomen of scheuren, en dat is geen reparatie maar een verbouwing. Laat het dus niet zomaar leeglopen. Het juiste winterpeil en de instellingen van pomp en filter verschillen per zwembad en installatie, dus overleg met je onderhoudsbedrijf wat er in jouw geval moet gebeuren en of ze in de winter blijven komen.

Er moet iemand langsgaan

Dit is het onderdeel dat mensen overslaan en dat het verschil maakt tussen een natte plek en een vervangen vloer. Regel dat iemand met een sleutel er elke paar weken binnen kijkt: een buurman die er wel woont, de conserje van de urbanisatie, of een betaalde sleutelbeheerder. Vraag hem specifiek te letten op watersporen, schimmellucht en de meterstanden.

Zorg ook dat de brievenbus wordt geleegd. Een uitpuilende brievenbus is het duidelijkste teken dat er niemand komt. Een lege woning zonder iemand die de post en eventuele waarschuwingen in de gaten houdt, valt bovendien sneller op, terwijl problemen er juist minder snel worden ontdekt.

Laat tot slot je contactgegevens achter bij de vereniging van eigenaren, en niet alleen je Spaanse nummer. Bij een lekkage in het gebouw wil het bestuur je kunnen bereiken zonder je deur te forceren.

Of laat er iemand wonen

Het alternatief voor zeven maanden leegstand is winterverhuur. Overwinteraars zoeken vanaf oktober woningen voor drie tot zes maanden, en dat lost in één klap een deel van de problemen op waar dit dossier over gaat: er wordt geventileerd en verwarmd, een lekkage wordt binnen een dag opgemerkt in plaats van in april, en de leegstandsclausule in je polis komt niet in beeld.

Twee dingen om te weten voordat je het overweegt. Verhuur voor een aaneengesloten periode van maanden is geen toeristische verhuur maar seizoenverhuur, met een eigen juridisch kader en eigen regels; wat daarvoor geldt staat in het dossier over seizoenverhuur. En je moet je verzekeraar melden dat de woning verhuurd wordt, want ook dat verandert het risicoprofiel en daarmee mogelijk je dekking.

Financieel is het zelden een vetpot: winterhuur ligt fors onder de zomertarieven. Maar afgezet tegen zeven maanden doorlopende vaste lasten zonder inkomsten, plus het risico dat dit dossier beschrijft, valt de rekensom vaker positief uit dan mensen denken. Wat verhuur via de bekende platforms kost en wanneer een eigen kanaal loont, staat in het overzicht van de verhuurkosten.

De laatste dag

• Hoofdkraan dicht, kraan afgetapt, boiler uit, slangen van wasmachine en vaatwasser afgesloten.
• Scheutje olie in elke afvoer en in het toilet.
• Koelkast leeg, uit en op een kier; gasfles dicht.
• Binnendeuren en kastdeuren open, vochtvreters neergezet.
• Luifels ingerold, tuinmeubilair binnen, dakgoten en terrasafvoeren vrij.
• Zwembad vol, pomp of overwinteringsmiddel geregeld.
• Waardevolle spullen mee of uit het zicht, sleutel bij iemand ter plaatse.
• Meterstanden en foto's van de woning genomen, zodat je in april kunt vergelijken.
• Polisvoorwaarden nagelezen op de leegstandsclausule en de termijn voor de hoofdkraan.

Veelgestelde vragen

Verder in dit dossier

Bronnen